Mimari, Şehircilik ve Ulaşım

Adımda Gökyüzünü Fethetmek

New Amsterdam'dan Milyarderler Sokağı'na dikey büyümenin tarihsel haritası.

Günümüz40 olayAsansör ve Çelik Devrimi — 19. yüzyılın sonlarında güvenli yolcu asansörünün ve dayanıklı çelik iskeletin kullanılması, binaların 10 kat sınırını aşmasını sağladı.İmar Yasası — Binaların sokakları karanlığa gömmesini engellemek için çıkarılan yasa, binaların yukarı çıktıkça daralmasını sağlayarak ünlü "düğün pastası" görünümünü yarattı.
İçerik tipi Kronoloji akışı
Kapsam Mimari, Şehircilik ve Ulaşım
Kayıt sayısı 40 olay

Genel çerçeve

Bu kronoloji, New York'un yatay bir koloni kasabasından dikey bir metropole nasıl dönüştüğünü inceler. Dini yapıların gökyüzüne hakim olduğu dönemlerden, ticari holdinglerin devasa kulelerine ve nihayet modern dönemin camdan kalemlerine kadar şehrin silüetini değiştiren 40 dönüm noktasını burada bulacaksınız.

1624

New Amsterdam Kuruldu

Hollandalı yerleşimciler Manhattan'ın güneyine ilk mütevazı ahşap binaları inşa etti.

Hollandalı yerleşimciler Manhattan'ın güneyine ilk mütevazı ahşap binaları inşa etti.
1653

Wall Street'in Duvarı

Şehri Kızılderililerden ve İngilizlerden korumak için bugün Wall Street olan yere ahşap bir duvar örüldü.

Şehri Kızılderililerden ve İngilizlerden korumak için bugün Wall Street olan yere ahşap bir duvar örüldü.
1766

St. Paul's Şapeli

Bugün Manhattan'da hala ayakta kalan en eski bina inşa edildi.

Bugün Manhattan'da hala ayakta kalan en eski bina inşa edildi.
1790

Federal Hall

ABD'nin ilk başkenti New York iken, George Washington'un yemin ettiği bu bina şehrin yönetim merkezi oldu.

ABD'nin ilk başkenti New York iken, George Washington'un yemin ettiği bu bina şehrin yönetim merkezi oldu.
1811

Grid (Izgara) Planı

Manhattan'ı dik kesişen cadde ve sokaklara bölen plan onaylanarak gelecekteki dikey büyümenin zemin parselleri belirlendi.

Manhattan'ı dik kesişen cadde ve sokaklara bölen plan onaylanarak gelecekteki dikey büyümenin zemin parselleri belirlendi.
1846

Trinity Kilisesi

Gotik tarzda inşa edilen kilise, 86 metrelik kulesiyle neredeyse 50 yıl boyunca şehrin en yüksek yapısı olarak kaldı.

Gotik tarzda inşa edilen kilise, 86 metrelik kulesiyle neredeyse 50 yıl boyunca şehrin en yüksek yapısı olarak kaldı.
1857

Elisha Otis ve Asansör

Güvenli yolcu asansörünün icadı, binaların 5-6 katın ötesine çıkabilmesinin önünü açtı.

Güvenli yolcu asansörünün icadı, binaların 5-6 katın ötesine çıkabilmesinin önünü açtı.
1858

Central Park'ın İnşası

Şehrin ortasında devasa bir yeşil alan bırakılarak, etrafındaki gayrimenkullerin değeri ve mimari kalitesi şekillendirildi.

Şehrin ortasında devasa bir yeşil alan bırakılarak, etrafındaki gayrimenkullerin değeri ve mimari kalitesi şekillendirildi.
1878

St. Patrick Katedrali

Beşinci Cadde üzerinde yükselen muazzam Neo-Gotik yapı, Katolik göçmenlerin gücünü simgeledi.

Beşinci Cadde üzerinde yükselen muazzam Neo-Gotik yapı, Katolik göçmenlerin gücünü simgeledi.
1883

Brooklyn Köprüsü

Dünyanın ilk çelik halatlı asma köprüsü, New York silüetinin en kritik mühendislik harikalarından biri oldu.

Dünyanın ilk çelik halatlı asma köprüsü, New York silüetinin en kritik mühendislik harikalarından biri oldu.
1884

The Dakota

Şehrin kuzeybatısında inşa edilen ilk lüks apartman, zenginlerin müstakil evlerden apartmanlara geçişini başlattı.

Şehrin kuzeybatısında inşa edilen ilk lüks apartman, zenginlerin müstakil evlerden apartmanlara geçişini başlattı.
1886

Özgürlük Heykeli

Fransa'nın hediyesi olan devasa bakır heykel, New York limanının ve binalara gelen göçmenlerin ilk gördüğü simge oldu.

Fransa'nın hediyesi olan devasa bakır heykel, New York limanının ve binalara gelen göçmenlerin ilk gördüğü simge oldu.
1890

New York World Binası

metre yüksekliğiyle Trinity Kilisesi'ni geçerek "şehrin en yüksek yapısı" unvanını dinden alıp basına/ticarete verdi.

metre yüksekliğiyle Trinity Kilisesi'ni geçerek "şehrin en yüksek yapısı" unvanını dinden alıp basına/ticarete verdi.
1902

Flatiron Binası (Ütü Binası)

Çelik iskelet teknolojisiyle üçgen bir parsele inşa edilen ikonik bina, Manhattan'ın en ünlü yapılarından biri oldu.

Çelik iskelet teknolojisiyle üçgen bir parsele inşa edilen ikonik bina, Manhattan'ın en ünlü yapılarından biri oldu.
1908

Singer Binası

metrelik yüksekliğiyle ilk modern gökdelenlerden biri sayıldı (1968'de yıkıldığında yıkılan en yüksek bina rekorunu kırdı).

metrelik yüksekliğiyle ilk modern gökdelenlerden biri sayıldı (1968'de yıkıldığında yıkılan en yüksek bina rekorunu kırdı).
1911

New York Halk Kütüphanesi

Beaux-Arts mimarisinin mermer başyapıtı, şehrin kültürel anıtsallığını pekiştirdi.

Beaux-Arts mimarisinin mermer başyapıtı, şehrin kültürel anıtsallığını pekiştirdi.
1913

Grand Central Terminali

Dünyanın en büyük tren istasyonu, devasa pencereleri ve tavan freskleriyle bir mühendislik ve sanat harikası olarak açıldı.

Dünyanın en büyük tren istasyonu, devasa pencereleri ve tavan freskleriyle bir mühendislik ve sanat harikası olarak açıldı.
1913

Woolworth Binası

Ticaretin Katedrali" olarak adlandırılan Gotik süslemeli gökdelen, uzun süre dünyanın en yüksek binası unvanını taşıdı.

Ticaretin Katedrali" olarak adlandırılan Gotik süslemeli gökdelen, uzun süre dünyanın en yüksek binası unvanını taşıdı.
1916

İmar Yasası (Zoning Resolution)

Binaların gölgesini azaltmak için yukarı çıktıkça daralma zorunluluğu getirildi; bu da kademeli New York silüetini yarattı.

Binaların gölgesini azaltmak için yukarı çıktıkça daralma zorunluluğu getirildi; bu da kademeli New York silüetini yarattı.
1929

Büyük Buhran ve İnşaat Patlaması

Ekonomik çöküşe rağmen, önceden planlanan dev gökdelenlerin inşası hız kesmeden devam etti.

Ekonomik çöküşe rağmen, önceden planlanan dev gökdelenlerin inşası hız kesmeden devam etti.
1930

Chrysler Binası

Otomobil devinin yaptırdığı Art Deco başyapıtı, paslanmaz çelik sivri ucuyla dünyanın en güzel gökdelenlerinden biri kabul edildi.

Otomobil devinin yaptırdığı Art Deco başyapıtı, paslanmaz çelik sivri ucuyla dünyanın en güzel gökdelenlerinden biri kabul edildi.
1931

Empire State Binası

Sadece 1 yıl 45 günde tamamlanan 102 katlı bina, tam 40 yıl boyunca dünyanın en yüksek binası olarak kaldı.

Sadece 1 yıl 45 günde tamamlanan 102 katlı bina, tam 40 yıl boyunca dünyanın en yüksek binası olarak kaldı.
1939

Rockefeller Center

binadan oluşan bu devasa kompleks, şehrin içinde yeni bir şehir yaratan ilk çoklu bina projesi oldu.

binadan oluşan bu devasa kompleks, şehrin içinde yeni bir şehir yaratan ilk çoklu bina projesi oldu.
1952

Birleşmiş Milletler Genel Merkezi

Cam giydirme cephesiyle Uluslararası Üslup'un (International Style) ilk büyük örneklerinden biri olarak tasarlandı.

Cam giydirme cephesiyle Uluslararası Üslup'un (International Style) ilk büyük örneklerinden biri olarak tasarlandı.
1958

Seagram Binası

Mies van der Rohe tasarımı bina, önündeki boş meydanı (plaza) ve bronz dış cephesiyle modern ofis binalarının standartlarını değiştirdi.

Mies van der Rohe tasarımı bina, önündeki boş meydanı (plaza) ve bronz dış cephesiyle modern ofis binalarının standartlarını değiştirdi.
1959

Solomon R. Guggenheim Müzesi

Frank Lloyd Wright'ın tasarladığı sarmal beton bina, New York'un düz hatlarına meydan okuyan bir sanat eseri oldu.

Frank Lloyd Wright'ın tasarladığı sarmal beton bina, New York'un düz hatlarına meydan okuyan bir sanat eseri oldu.
1962

TWA Uçuş Merkezi

JFK Havalimanı'nda devasa bir kuşu andıran fütüristik beton yapı, jet çağının mimari sembolü oldu.

JFK Havalimanı'nda devasa bir kuşu andıran fütüristik beton yapı, jet çağının mimari sembolü oldu.
1963

MetLife (Pan Am) Binası

Grand Central'ın hemen arkasına devasa bir beton kütle olarak dikilen bina, yoğun eleştiriler aldı.

Grand Central'ın hemen arkasına devasa bir beton kütle olarak dikilen bina, yoğun eleştiriler aldı.
1965

Anıtları Koruma Yasası (Landmarks Law)

Tarihi Penn İstasyonu'nun acımasızca yıkılması üzerine halk isyan etti ve tarihi binaları yıkımdan koruyan komisyon kuruldu.

Tarihi Penn İstasyonu'nun acımasızca yıkılması üzerine halk isyan etti ve tarihi binaları yıkımdan koruyan komisyon kuruldu.
1973

İkiz Kuleler (World Trade Center)

katlı devasa prizma kuleler, New York silüetinin en baskın unsuru haline geldi.

katlı devasa prizma kuleler, New York silüetinin en baskın unsuru haline geldi.
1977

Citigroup Center

Altındaki bir kilise yüzünden devasa ayaklar üzerinde duracak şekilde inşa edilen bina, gizli bir mühendislik krizine sahne oldu.

Altındaki bir kilise yüzünden devasa ayaklar üzerinde duracak şekilde inşa edilen bina, gizli bir mühendislik krizine sahne oldu.
1983

Trump Tower

Beşinci Cadde'de siyah cam ve altın detaylarla inşa edilen bina, 80'lerin şatafatlı lüks anlayışını simgeledi.

Beşinci Cadde'de siyah cam ve altın detaylarla inşa edilen bina, 80'lerin şatafatlı lüks anlayışını simgeledi.
1990'lar

Times Meydanı Dönüşümü

Suç merkezi olan meydan, neon ışıklı devasa dijital ekranların kapladığı binalarla güvenli bir turizm merkezine dönüştü.

Suç merkezi olan meydan, neon ışıklı devasa dijital ekranların kapladığı binalarla güvenli bir turizm merkezine dönüştü.
2001

Eylül Saldırıları

İkiz Kuleler'in yıkılmasıyla New York silüeti kalıcı olarak ve trajik biçimde değişti.

İkiz Kuleler'in yıkılmasıyla New York silüeti kalıcı olarak ve trajik biçimde değişti.
2003

Time Warner Center

İkiz kulelerin yıkılışından sonra inşa edilen ilk büyük kompleks, Central Park'ın köşesinde şehre yeni bir moral kaynağı oldu.

İkiz kulelerin yıkılışından sonra inşa edilen ilk büyük kompleks, Central Park'ın köşesinde şehre yeni bir moral kaynağı oldu.
2006

Hearst Kulesi

Norman Foster tasarımı üçgen çelik ağlarla örülü kule, şehrin ilk tam çevre dostu (yeşil) gökdeleni oldu.

Norman Foster tasarımı üçgen çelik ağlarla örülü kule, şehrin ilk tam çevre dostu (yeşil) gökdeleni oldu.
2014

One World Trade Center (Özgürlük Kulesi)

İkiz kulelerin yerine inşa edilen 1776 fit (541 m) uzunluğundaki bina, yaraları saran bir simge olarak açıldı.

İkiz kulelerin yerine inşa edilen 1776 fit (541 m) uzunluğundaki bina, yaraları saran bir simge olarak açıldı.
2015

Park Avenue

Milyarderler Sokağı'nda yükselen inanılmaz ince (kalem kule) ve aşırı yüksek binaların ilk büyük örneği oldu.

Milyarderler Sokağı'nda yükselen inanılmaz ince (kalem kule) ve aşırı yüksek binaların ilk büyük örneği oldu.
2019

Hudson Yards ve The Vessel

Şehrin batı yakasında, tren rayları üzerine inşa edilen ABD tarihinin en büyük özel gayrimenkul projesi tamamlandı.

Şehrin batı yakasında, tren rayları üzerine inşa edilen ABD tarihinin en büyük özel gayrimenkul projesi tamamlandı.
2021

Steinway Tower

Dünyanın "en ince gökdeleni" unvanıyla inşa edilen ultra lüks kule, mühendisliğin sınırlarını bir kez daha zorladı.

Dünyanın "en ince gökdeleni" unvanıyla inşa edilen ultra lüks kule, mühendisliğin sınırlarını bir kez daha zorladı.