Amerika'nın Keşfinin 200 Kırılma Noktası

MÖ 20000-15000

İlk İnsan Göçleri

Beringia ve başka olası rotalar üzerinden Amerika kıtalarına ilk insan toplulukları ulaştı.

Amerika tarihi 1492'den çok önce başladı.

MÖ 15000'ler

Erken Yerleşimlerin Yayılması

İnsan toplulukları Kuzey Amerika'dan güneye doğru hızla yayıldı.

Kıtalar arası geniş nüfus temelinin ilk aşaması oluştu.

MÖ 14000'ler

Güney Amerika'ya Ulaşım

İlk topluluklar kısa sürede Güney Amerika'nın farklı bölgelerine ulaştı.

Amerika'nın çok erken dönemde bütüncül insan coğrafyası oluştu.

MÖ 13000'ler

Avcı-Toplayıcı Düzenlerin Kurulması

Farklı ekolojik alanlara uyum sağlayan toplumlar gelişti.

Kıtanın çevresel çeşitliliği kültürel çeşitlilik yarattı.

MÖ 12000'ler

Paleoindian Dönem

Büyük hayvan avcılığı ve hareketli yaşam biçimleri yaygındı.

Erken Amerika toplumlarının ekonomik temeli oluştu.

MÖ 11000'ler

Bölgesel Farklılaşma

Kuzey, Orta ve Güney Amerika'da farklı yaşam tarzları belirginleşti.

Tek tip değil çok çeşitli yerli dünyalar doğdu.

MÖ 10000'ler

İklim Değişimi Sonrası Uyum

Buzul sonrası iklimler yerli toplumları yeni kaynaklara yöneltti.

Tarım ve yerleşikliğe giden süreç hızlandı.

MÖ 9000'lar

Erken Bitki Yönetimi

Bazı bölgelerde bitki toplama ve yetiştirme bilgisi derinleşti.

Tarım devriminin uzak öncülleri ortaya çıktı.

MÖ 8000'ler

Mısır Öncesi Tarımsal Deneyimler

Kabak, fasulye ve yerel türlerle üretim bilgisi arttı.

Orta Amerika'nın yerleşik uygarlık temeli hazırlandı.

MÖ 7000'ler

Kıtada Sürekli Yerleşim Ağları

Nehirler, vadiler ve kıyı alanları daha yoğun iskân gördü.

Amerika artık köklü insan coğrafyasına sahipti.

MÖ 6000'ler

And Tarımının Erken Temelleri

Patates ve yüksek dağ tarımı And bölgesinde gelişmeye başladı.

Güney Amerika uygarlıkları için üretim temeli oluştu.

MÖ 5000'ler

Mesoamerika'da Mısırın Önemi

Mısır giderek kültürel ve ekonomik merkez ürün haline geldi.

Orta Amerika uygarlıklarının çekirdeği doğdu.

MÖ 4000'ler

Yerleşik Köylerin Artışı

Tarım bölgelerinde kalıcı yaşam biçimi yaygınlaştı.

Toplumsal karmaşıklık büyüdü.

MÖ 3500'ler

Seramik ve Depolama

Kap üretimi ve depolama daha gelişmiş hale geldi.

Uzun süreli yerleşim kolaylaştı.

MÖ 3000'ler

Kamusal Tören Alanları

Bazı toplumlar ortak ritüel alanlar oluşturmaya başladı.

Siyasal-dini merkezleşmenin temeli atıldı.

MÖ 2500'ler

Erken And Merkezleri

Kıyı Peru ve yüksek bölgelerde karmaşık toplumlar büyüdü.

İleri And uygarlıklarının yolu açıldı.

MÖ 2000

Mesoamerika'da Erken Karmaşık Toplumlar

Büyük törensel merkezler oluşmaya başladı.

Amerika'nın uygarlık tarihi görünür hale geldi.

MÖ 1500'ler

Olmek Ufkunun Belirmesi

Mesoamerika'da etkili sembolik ve siyasal gelenekler gelişti.

Sonraki uygarlıklara ortak kültürel zemin sağlandı.

MÖ 1000'ler

Amerika'da Bölgesel Uygarlıklaşma

Kıtanın birçok yerinde büyük toplumsal örgütlenmeler doğdu.

öncesi gelişmiş dünyalar iyice belirginleşti.

MÖ 500'ler

Yazı, takvim ve devlet öncülleri

Özellikle Mesoamerika'da zaman ve iktidar ilişkisi kurumsallaştı.

Kolomb öncesi yüksek kültürler güçlendi.

MS 1-300

Klasik Öncesi Uygarlıkların Olgunlaşması

Maya bölgesi ve başka alanlarda büyük merkezler yükseldi.

Amerika yerli dünyası kentleşti.

MS 300-600

Klasik Maya Çağı

Yazı, takvim, anıtsal mimari ve hanedan devletler büyüdü.

Avrupa gelmeden çok önce yüksek uygarlıklar vardı.

MS 500'ler

And Dünyasında Bölgesel Devletler

Wari ve Tiwanaku gibi yapılar büyük etki yarattı.

İnka öncesi siyasal miras oluştu.

MS 700'ler

Kuzey Amerika'da Karmaşık Toplumlar

Mississippian öncülleri ve bölgesel ağlar gelişti.

Kuzey Amerika da yoğun sosyal örgütlenmeye sahipti.

MS 800'ler

Pueblo ve Güneybatı Ağları

Kuzey Amerika güneybatısında yerleşik ve mimari toplumlar büyüdü.

Kıtasal çeşitlilik daha görünür oldu.

MS 900

Mississippian Dünyanın Yükselişi

Kuzey Amerika içlerinde büyük höyük merkezleri belirdi.

Cahokia gibi büyük merkezlerin yolu açıldı.

MS 950

Cahokia'nın Büyümesi

Mississippi havzasında büyük yerli merkez oluştu.

Kuzey Amerika'nın şehirleşmiş yerli tarihi öne çıktı.

MS 1000 civarı

Leif Erikson'un Atlantik Yolculuğu

Nors denizciler Grönland'dan batıya giderek Kuzey Amerika kıyılarına ulaştı.

Avrupa ile Amerika arasındaki bilinen ilk temas gerçekleşti.

MS 1000 civarı

Vinland Anlatıları

Nors kaynaklarında Vinland adlı topraklardan söz edildi.

Amerika'ya Kolomb öncesi Avrupa bilgisi oluştu.

MS 1000'ler başı

L'Anse aux Meadows Yerleşimi

Bugünkü Newfoundland civarında kısa süreli Nors varlığı oluştu.

Viking teması arkeolojik gerçeklik kazandı.

11. yüzyıl

Viking Temasının Sınırlı Kalması

Nors yerleşimi kalıcı kıtasal yayılmaya dönüşmedi.

Amerika'nın Avrupa tarafından sürekli bağlantısı kurulamadı.

11. yüzyıl

Yerli-Nors Karşılaşmaları

Nors denizciler yerel halklarla temas ve gerilim yaşadı.

Kuzey Atlantik ilişkisi kırılgan kaldı.

12. yüzyıl

Viking Bilgisinin Yayılmaması

Batı topraklarına dair bilgi Avrupa'da geniş etki yaratmadı.

Atlantik keşif çağı henüz başlamadı.

12. yüzyıl

Avrupa'nın İçe Dönük Coğrafi Ufku

Avrupa'nın ana ilgisi Akdeniz, Haçlı seferleri ve kıtasal siyaset üzerindeydi.

Atlantik henüz ana keşif sahası değildi.

12. yüzyıl

İslam Dünyası ve Ticaret Ağları

Avrupa doğu mallarına çoğunlukla dolaylı yollarla erişiyordu.

Doğu'ya doğrudan deniz yolu arayışı uzun vadede önem kazanacaktı.

13. yüzyıl

Marco Polo ve Doğu İmgesi

Asya zenginliklerine dair anlatılar Avrupa hayal gücünü etkiledi.

Batıya giderek doğuya ulaşma fikri dolaylı zemin kazandı.

13. yüzyıl

Haritacılık Bilgisinin Birikmesi

Portolan haritalar ve denizcilik deneyimi gelişti.

Açık deniz seferlerinin teknik temeli güçlendi.

13. yüzyıl

Gemi Teknolojisinin Gelişmesi

Yelken ve gövde tasarımlarındaki ilerlemeler uzun seferleri kolaylaştırdı.

Atlantik girişimleri daha mümkün hale geldi.

14. yüzyıl

Avrupa'da Kriz ve Yeniden Yönelim

Veba ve siyasal sarsıntılar sonrasında yeni ticaret arayışları güçlendi.

Denizcilik girişimleri daha değerli hale geldi.

14. yüzyıl

Atlantik Adalarına İlginin Artması

Azorlar, Madeira ve Kanarya hattı önem kazandı.

Atlantik keşiflerinin ilk aşaması başladı.

1400'ler başı

Portekiz Denizciliğinin Yükselişi

Portekiz krallığı Afrika kıyılarına yöneldi.

Atlantik çağının öncü devleti ortaya çıktı.

1415

Ceuta'nın Ele Geçirilmesi

Portekiz Kuzey Afrika'da önemli limanı aldı.

Denizaşırı yayılma düşüncesi güç kazandı.

1420'ler

Madeira'nın Kolonizasyonu

Atlantik adaları üretim ve sefer üslerine dönüştü.

Okyanus kolonizasyon modeli gelişti.

1430'lar

Azorların Yerleşime Açılması

Daha uzak Atlantik adaları kalıcı kullanıma girdi.

Açık deniz tecrübesi arttı.

1440'lar

Afrika Kıyı Seferlerinin Derinleşmesi

Portekizliler altın ve köle ticareti ağlarına bağlandı.

Avrupa'nın Atlantik ekonomisi büyüdü.

1450'ler

Karavela ve Seyrüsefer İlerlemesi

Rüzgâr ve akıntı bilgisi daha etkin kullanıldı.

Uzun mesafe keşifler daha güvenilir hale geldi.

1453

İstanbul'un Osmanlılarca Alınması

Avrupa'da doğu ticaret yolları üzerine yeni kaygılar oluştu.

Alternatif deniz yolları arayışı hızlandı.

1460'lar

Portekiz-Afrika Ekseni Güçleniyor

Afrika kıyılarındaki bilgi birikimi hızla büyüdü.

Deniz imparatorlukları dönemi yaklaştı.

1470'ler

Kastilya ve Aragon'un Güçlenmesi

İspanya'da birleşme yönünde siyasal konsolidasyon ilerledi.

Denizaşırı rekabete girecek güçlü monarşi oluştu.

1480'ler

Kristof Kolomb'un Projesinin Şekillenmesi

Kolomb batıya giderek Asya'ya ulaşma fikrini savunmaya başladı.

Amerika ile sürekli Avrupa teması yaklaşmış oldu.

1486

Kolomb'un İlk Başvuruları

Kolomb çeşitli saraylara keşif projesini sundu.

Fikrin siyasal destek arayışı başladı.

1488

Bartolomeu Dias'ın Ümit Burnu'na Ulaşması

Portekiz doğuya deniz yolu umudunu güçlendirdi.

Kolomb'un batı projesi daha sıra dışı ama hâlâ mümkün görünüyordu.

1480'ler sonu

Kolomb'un Israrlı Lobiciliği

İspanyol sarayında destek bulmak için yıllarca çabaladı.

Keşif girişimi kişisel azimle sürdü.

başı

Granada'nın Düşüşü

Reconquista'nın tamamlanmasıyla Kastilya-Aragon kaynakları serbest kaldı.

İspanya denizaşırı projelere daha açık hale geldi.

1492

Santa Fe Anlaşmaları

Kolomb, İspanyol tacından resmî destek aldı.

Atlantik seferinin önü açıldı.

Ağustos 1492

İlk Seferin Başlaması

Kolomb Palos'tan Nina, Pinta ve Santa Maria ile yola çıktı.

Avrupa-Amerika sürekli bağlantısının kritik seferi başladı.

Ağustos 1492

Kanarya Duraklaması

Filo Kanarya Adaları'nda son hazırlıklarını yaptı.

Atlantik geçişi için teknik düzenleme sağlandı.

Eylül 1492

Açık Atlantik Geçişi

Kolomb batıya doğru okyanus seyrini sürdürdü.

Mürettebat için belirsizlik ve gerilim arttı.

Ekim başı 1492

İsyan Kaygısı

Uzayan yolculukta tayfa sabırsızlandı.

Sefer başarısı kırılgan hale geldi.

Ekim 1492

Karaya Çıkış

Kolomb Bahamalar'da bir adaya ulaştı.

Geleneksel anlatıda Amerika'nın Avrupa tarafından “keşfi” kabul edilen an yaşandı.

Ekim

Guanahani Teması

Kolomb ilk karşılaştığı yerli halkla temas kurdu.

Avrupa-Yerli karşılaşmasının yeni dönemi başladı.

Ekim

Adaların Asya Sanılması

Kolomb ulaştığı toprakların Asya yakınları olduğuna inandı.

Yeni kıta olduğunun anlaşılması gecikti.

sonbaharı

Karayip Adalarının Keşfi

Sefer Küba ve Hispaniola çevresine yöneldi.

Karayipler Avrupa ilgisinin odağı oldu.

Aralık 1492

Santa Maria'nın Batışı

Geminin batması ciddi kriz yarattı.

Kolomb Hispaniola'da kalıcı iz bırakmak zorunda kaldı.

Aralık

La Navidad Yerleşimi

Batan gemiden kalanlarla küçük İspanyol üssü kuruldu.

Amerika'daki ilk İspanyol yerleşim denemesi başladı.

Ocak 1493

Kolomb'un Dönüşe Geçmesi

Sefer Avrupa'ya geri dönmek üzere ayrıldı.

Haberin kıtaya taşınması sağlandı.

başı

Fırtına ve Ayrılma

Nina ve Pinta ayrı rotalara savruldu.

Dönüş yolculuğu tehlikeli hale geldi.

Mart 1493

Kolomb'un İspanya'ya Dönüşü

Sefer başarı haberiyle karşılandı.

Avrupa'nın dikkatini Atlantik batısına çevirdi.

1493

Keşif Haberinin Yayılması

Mektuplar ve söylentiler Avrupa'da hızla dolaştı.

Yeni topraklara dair büyük heyecan doğdu.

1493

İlk Seferin Mitikleşmesi

Kolomb kahraman kaşif olarak sunuldu.

Avrupa merkezli keşif anlatısının temeli atıldı.

1493

İkinci Seferin Hazırlanması

Artık amaç yalnız keşif değil koloni kurmaktı.

Karşılaşma sömürgeleşmeye dönüştü.

Eylül 1493

İkinci Seferin Başlaması

Kolomb çok daha büyük filo ile tekrar yola çıktı.

İspanyol yayılmasının gerçek başlangıcı geldi.

sonu

Küçük Antiller Teması

Karayip adaları daha sistemli biçimde tanındı.

İspanyol haritaları genişledi.

sonu

La Navidad'ın Yıkılmış Bulunması

İlk yerleşim ayakta kalmamıştı.

Yerli-İspanyol ilişkilerinin çatışmalı niteliği ortaya çıktı.

1494

La Isabela'nın Kuruluşu

Hispaniola'da yeni İspanyol yerleşimi kuruldu.

Kalıcı sömürgeleşme başladı.

1494

Yerli Emek ve Altın Arayışı

İspanyollar hızla kaynak ve emek talep etti.

Sömürge baskısının ilk biçimleri belirdi.

1494

Kolomb'un Küba ve Jamaika Çevresini Dolaşması

Asya kıyısı sanılan bölgeler araştırıldı.

Coğrafi yanlış anlamalar sürdü.

1494

Tordesillas Anlaşması

İspanya ve Portekiz dünyayı paylaşan sınır üzerinde anlaştı.

Amerika kıtalarının geleceği Avrupa diplomasisiyle şekillenmeye başladı.

1495

Hispaniola'da Şiddetin Artması

Yerli toplumlar zorla çalıştırma ve baskıya maruz kaldı.

Sömürge düzeni ağır insani sonuçlar doğurdu.

1496

Sömürge Merkezinin Kalıcılaşması

Hispaniola İspanyol Atlantik imparatorluğunun ilk çekirdeği oldu.

Amerika'nın keşfi artık işgal ve koloni sürecine dönüşmüştü.

1497

John Cabot'un Kuzey Atlantik Seferi

İngiliz himayesinde yapılan sefer Kuzey Amerika kıyılarına ulaştı.

İngiltere de Yeni Dünya yarışına katıldı.

1498

Kolomb'un Üçüncü Seferi

Kolomb yeniden Atlantik'e açıldı.

Karşılaşmanın coğrafi kapsamı genişledi.

1498

Trinidad ve Güney Amerika Kıyıları

Kolomb Orinoco çevresine yaklaşarak kıta anakarasıyla temas etti.

Ulaşılan toprakların sıradan ada olmadığı izlenimi güçlendi.

1498

Orinoco'nun Büyüklüğü Karşısında Şaşkınlık

Büyük nehir akışı yeni kara kitlesi düşündürdü.

Asya yorumu sarsılmaya başladı.

1499

Alonso de Ojeda ve Vespucci Seferleri

Başka denizciler Güney Amerika kıyılarını araştırdı.

Keşif kişisel olmaktan çıkıp geniş Avrupa girişimine dönüştü.

1499

Yeni Kıyı Bilgilerinin Artması

Haritalar kıta kıyılarını parça parça göstermeye başladı.

Amerika Avrupa zihninde şekilleniyordu.

1500

Pedro Álvares Cabral'ın Brezilya'ya Ulaşması

Portekiz Atlantik batısında büyük kara parçasıyla temas kurdu.

Güney Amerika'nın doğusu Portekiz etki alanına girdi.

1500

Kolomb'un Yönetimine Tepki

Hispaniola'daki sorunlar Kolomb ailesinin otoritesini sarstı.

Keşifçi ile sömürge yönetimi ayrıştı.

1500

Bobadilla'nın Görevlendirilmesi

İspanyol tacı Kolomb yönetimini soruşturdu.

Kraliyet doğrudan kontrol arayışına girdi.

1500

Kolomb'un Tutuklu Dönüşü

Kolomb zincirli halde İspanya'ya gönderildi.

Kahraman kaşif imgesi siyasal tartışmaya açıldı.

1501-1502

Vespucci'nin Kıyı Yolculukları

Amerigo Vespucci Güney Amerika kıyıları hakkında etkili anlatılar sundu.

Yeni Dünya fikri güç kazandı.

1502

Kolomb'un Dördüncü Seferi

Kolomb batıdan Asya geçidi bulma umuduyla son kez denize açıldı.

Yeni kıtanın niteliği hâlâ tam anlaşılmamıştı.

1502

Orta Amerika Kıyılarıyla Temas

Honduras, Nikaragua, Kosta Rika ve Panama çevresi tanındı.

Anakara bilgisinde önemli ilerleme sağlandı.

1503

Dar Geçit Umudu

Kolomb Hint Okyanusu'na açılacak boğaz aradı.

Asya varsayımı son kez zorlandı.

1503-1504

Jamaika'da Mahsur Kalma

Kolomb'un seferi ciddi güçlüklerle karşılaştı.

Keşif çağının kırılgan koşulları ortaya çıktı.

1504

Kolomb'un Son Dönüşü

Başarısız umutlarla İspanya'ya döndü.

Coğrafi rolü büyük ama siyasal etkisi azalan figüre dönüştü.

1505

Yeni Kıyı Seferlerinin Çoğalması

İspanya ve Portekiz daha çok kaptanı Atlantik batısına gönderdi.

Keşif kurumsallaştı.

1506

Kolomb'un Ölümü

Kolomb hâlâ Asya kıyılarına ulaştığına inanarak öldü.

Yeni kıtanın doğası onun hayatında tam kabul edilmedi.

1507

Waldseemüller Haritası

Yeni kıta için “America” adı haritada kullanıldı.

Amerika adı Avrupa haritacılığında yer kazandı.

1507

Yeni Dünya Kavramının Güçlenmesi

Avrupa'da ulaşılan yerlerin Asya değil ayrı kara kütlesi olduğu fikri yayıldı.

Keşif gerçek anlamda jeopolitik devrime dönüştü.

1508

Anakara Yerleşim Projeleri

İspanya ada üslerinden anakara girişimlerine yöneldi.

Karayip aşaması yeni evreye geçti.

1509

Darién ve İsthmus Hattı

Panama çevresinde kalıcı yerleşim arayışları başladı.

Pasifik'e giden yolun eşiğine gelindi.

1510

Santa María la Antigua del Darién

Anakara üzerindeki erken İspanyol yerleşimlerinden biri kuruldu.

Kara içi yayılma başladı.

1511

Küba'nın Fethi

Karayiplerde İspanyol denetimi genişledi.

Sonraki Meksika seferleri için üs sağlandı.

1512

Burgos Yasaları

Yerli emeği ve sömürge uygulamaları hakkında ilk düzenlemeler yapıldı.

Sömürgeleşmenin ahlaki-siyasal tartışmaları başladı.

1513

Balboa'nın Pasifik'i Görmesi

Panama kıstağını aşan Balboa büyük okyanusa ulaştı.

Amerika kıtalarının Asya'dan ayrı dev kara sistemi olduğu netleşti.

1513

Pasifik Ufkunun Açılması

Yeni kıta artık iki okyanus arasında düşünüldü.

Küresel coğrafya anlayışı değişti.

1513

Requerimiento Uygulaması

İspanyollar yerli topluluklara hukuki-dini boyun eğme metni okumaya başladı.

Fetih meşruiyeti zorlayıcı biçimde kuruldu.

1514

Pedrarias Dávila Yönetimi

Panama bölgesinde daha sert sömürgeci düzen kuruldu.

Amerika keşfi giderek imparatorluk yönetimine dönüştü.

1515

Karayip Yerli Nüfusunda Çöküş

Hastalık, zorunlu emek ve şiddet büyük kayıplar yarattı.

Karşılaşmanın demografik felaket boyutu ortaya çıktı.

1517

Yucatán ile Temas

İspanyollar Mesoamerika'nın gelişmiş dünyalarıyla karşılaşmaya başladı.

Keşif fetih çağının yeni kapısını açtı.

1518

Meksika Kıyılarına İlginin Artması

Yeni seferler zengin anakara söylentilerini güçlendirdi.

Aztek dünyasına yönelim oluştu.

1519

Cortés'in Seferi

Hernán Cortés Meksika kıyılarına ulaştı.

Amerika'nın keşfi imparatorlukların yıkım sürecine bağlandı.

1519

Veracruz ve Yerli İttifaklar

İspanyollar yerel düşmanlıkları kullanmaya başladı.

Keşif sonrası fetih çok aktörlü hale geldi.

1519

Magellan-Seferinin Başlangıcı

İspanya destekli filo batıya giderek dünya çevresini dolaşmayı hedefledi.

Amerika küresel deniz yolculuğunun parçası oldu.

1519

Atlas Okyanusu'nun Küresel Rolü

Amerika artık Avrupa, Afrika ve Asya arasındaki sistemin merkezi haline geldi.

Yeni dünya ekonomisi doğdu.

1520

Magellan Boğazı'nın Geçilmesi

Güney Amerika ucunda Pasifik'e açılan geçit bulundu.

Amerika'nın dünya haritasındaki yeri kesinleşti.

1520

Aztek Direnişi ve Çatışmalar

Meksika'da fetih süreci sert savaşlara dönüştü.

Keşif anlatısının ardındaki şiddet görünür hale geldi.

1521

Tenochtitlan'ın Düşüşü

Aztek başkenti İspanyol-yerli ittifakıyla yıkıldı.

Amerika keşfi kıtasal sömürgeleşmenin hızlanmasına yol açtı.

1522

Dünya Çevresinin Tamamlanması

Magellan-Elcano seferi dünyayı dolaşarak geri döndü.

Küresel coğrafya bilgisi kökten değişti.

1520'ler

Karayipten Kıtaya Geçiş

İspanyol odağı adalardan kıta içlerine kaydı.

Keşif sonrası imparatorluk genişlemesi hızlandı.

1524

Verrazzano'nun Kuzey Amerika Araştırmaları

Fransız himayesinde Atlantik kıyıları tanındı.

Fransa da Amerika yarışına katıldı.

1524-1525

Güney Amerika İçlerine İlk Yayılmalar

And ve Amazon çevresine dair bilgi arttı.

Yeni sefer ufukları açıldı.

1526

Pizarro'nun İlk Girişimleri

And dünyasının zenginlikleri İspanyol ilgisini çekti.

İnka fethinin yolu açıldı.

1527

İngiliz ve Fransız Denizcilerin Kuzeyde Faaliyeti

Atlantik kuzeyi de rekabet alanı oldu.

Amerika artık çok devletli Avrupa yarış sahasıydı.

1528

Narváez ve Florida Felaketi

Kuzey Amerika güneydoğusunda keşif girişimi büyük kayıpla sonuçlandı.

Kuzey kıtanın fethinin zorluğu anlaşıldı.

1531

Pizarro'nun Peru Seferi

İspanyollar And imparatorluğuna kesin yöneldi.

Amerika keşfi Andların dönüşümüne bağlandı.

1532

Cajamarca Olayı

Atahualpa'nın yakalanması İnka sistemini sarstı.

Andlarda fetih süreci hızlandı.

1533

Cusco'nun Düşmesi

İnka merkezi ele geçirildi.

Güney Amerika sömürgeleşmesinde büyük eşik aşıldı.

1534

Cartier'nin Kanada Seferleri

Fransızlar Saint Lawrence hattını araştırdı.

Kuzey Amerika bilgisi genişledi.

1530'lar

Yeni İspanya ve Peru Yapılarının Kurulması

İspanyol sömürge idaresi iki büyük merkez üzerinden örgütlendi.

Amerika keşfi kurumsal imparatorluğa dönüştü.

1535

Viceroyalty of New Spain

Meksika merkezli büyük sömürge yönetimi kuruldu.

İspanyol Amerika kalıcılaştı.

1536

Buenos Aires ve Güney Girişimleri

Güney Atlantik hattında da yerleşim denemeleri yapıldı.

Amerika'nın tüm kıyıları değer kazandı.

1537

Yerli Direnişlerin Sürekliliği

Fetih tamamlanmış görünse de birçok bölgede direnç sürdü.

Keşif sonrası sömürgeleşme asla tam kolay olmadı.

1540

Coronado ve Kuzey Arayışları

Altın şehir efsaneleriyle Kuzey Amerika içleri araştırıldı.

Efsane ile keşif iç içe geçti.

1540'lar

Amazon Seferleri

Orellana ve başkaları büyük nehir sistemlerini tanıttı.

Güney Amerika'nın iç coğrafyası Avrupa bilgisinde yer aldı.

1541

Şili ve Güney Seferleri

Pasifik güneyi sömürgeleşme alanına dönüştü.

Avrupa yayılması kıtanın her yanına uzandı.

1542

Yeni Yasalar

Yerli emeği üzerindeki aşırı sömürüyü sınırlama girişimleri yapıldı.

Sömürge vicdan tartışması derinleşti.

1542

Peru Genel Valiliği

Güney Amerika'nın büyük bölümü idari olarak örgütlendi.

İspanyol imparatorluğu kıtasal biçim aldı.

1540'lar sonu

Avrupa Haritalarında Amerika'nın Netleşmesi

Kıta şekli daha tutarlı hale geldi.

Amerika artık dünya bilgisinin ayrılmaz parçasıydı.

1550-1551

Valladolid Tartışması

Las Casas ve Sepúlveda yerli halkların statüsü üzerine tartıştı.

Keşif ve fetih ahlakı sorgulanmaya başladı.

1550'ler

Gümüş Çağı Başlangıcı

Potosi ve Meksika madenleri dünya ekonomisini etkiledi.

Amerika keşfi küresel kapital akışını değiştirdi.

1550'ler

Atlantik Köle Ticaretinin Derinleşmesi

Afrika'dan zorla getirilen emek sömürgelerde merkezi hale geldi.

Amerika keşfi üç kıtalı sömürü sistemine dönüştü.

1560'lar

Florida ve Güneydoğu Rekabeti

Fransız ve İspanyol varlığı Kuzey Amerika güneydoğusunda çatıştı.

Amerika Avrupa rekabet sahasına dönüştü.

1565

St. Augustine'in Kuruluşu

Kuzey Amerika'daki en eski sürekli Avrupa yerleşimlerinden biri oluştu.

İspanyol kuzey varlığı kalıcılaştı.

1570'ler

Misyon Sisteminin Yayılması

Katolik misyonlar fetihle birlikte yayıldı.

Keşif dinsel dönüşüm projesine bağlandı.

1570'ler

Manila Galyonları ve Amerika

Pasifik üzerinden Asya-Amerika ticareti kuruldu.

Amerika küresel ticaret düğümüne dönüştü.

1580'ler

İngiliz Korsanlığının Artışı

İspanyol Amerika diğer Avrupalı rakiplerin hedefi oldu.

Tekel aşınmaya başladı.

sonrası

İngiliz Deniz Gücünün Yükselişi

İspanya'nın mutlak deniz üstünlüğü sarsıldı.

Amerika kolonizasyonunda yeni dönem başladı.

1590'lar

Kuzey Amerika'da Kalıcı İngiliz Arayışları

Roanoke gibi girişimler sonuçsuz kalsa da ilgi sürdü.

Yeni sömürge dalgasının zemini hazırlandı.

1607

Jamestown'un Kuruluşu

İngiltere Kuzey Amerika'da kalıcı yerleşim başlattı.

Amerika'nın keşfi İngiliz sömürgeleşme çağına geçti.

1610'lar

Tütün Ekonomisinin Büyümesi

Virginia'da plantasyon düzeni gelişti.

Kıta sömürgeleşmesi emek rejimlerini değiştirdi.

1620

Plymouth Yerleşimi

Yeni İngiliz kolonileri kuruldu.

Amerika artık çok merkezli Avrupa dünyası olmuştu.

1620'ler

Fransız Kanada Ağlarının Derinleşmesi

Kürk ticareti ve yerli ittifakları kuruldu.

Keşif ticari imparatorluk biçimleri yarattı.

1630'lar

Yeni İngiltere'nin Büyümesi

Dini göç ve koloni toplumları gelişti.

Kuzey Amerika'da farklı sömürge modelleri oluştu.

1640'lar

Karayip Şeker Kolonileri

Şeker ekonomisi sömürge zenginliğinin merkezine oturdu.

Amerika keşfi plantasyon dünyası yarattı.

1650'ler

Hollanda ve Diğer Güçler

Karayipler ve kuzeyde sömürge rekabeti çeşitlendi.

Amerika Avrupa güç dengelerini etkiledi.

1660'lar

Atlantik Dünyasının Olgunlaşması

Avrupa, Afrika ve Amerika daha sıkı ticaret ağlarıyla bağlandı.

Modern Atlantik sistemi kuruldu.

1670'ler

Yerli Toprak Kayıplarının Derinleşmesi

Sömürgeleşme iç bölgelere yayıldı.

Karşılaşmanın uzun vadeli yerli yıkımı büyüdü.

1680

Pueblo İsyanı

Yerel halklar Yeni Meksika'da İspanyol egemenliğine ağır darbe vurdu.

Keşif sonrası tarih yalnız fetih değil direniş de içerdi.

1690'lar

Fransız Mississippi Hamleleri

Kuzey Amerika içleri yeni Avrupa ağlarına bağlandı.

Kıtasal harita yeniden şekillendi.

1700'ler başı

Amerika'nın Avrupa İçin Merkezileşmesi

Kıtalar hammadde, nüfus ve strateji bakımından temel hale geldi.

Keşif dünya sisteminin kalıcı unsuru oldu.

1710'lar

Haritacılıkta Büyük İlerleme

Kıyılar, nehirler ve iç bölgeler daha doğru çizildi.

“Bilinmeyen dünya” algısı daraldı.

1720'ler

Doğa Tarihi ve Bilimsel Seferler

Amerika flora, fauna ve insan çeşitliliğiyle bilimsel merak alanına dönüştü.

Keşif bilimsel sınıflandırmaya bağlandı.

1730'lar

Sınır Bölgelerinde Sürekli Çatışma

Yerli halklar ve sömürgeciler arasındaki mücadele devam etti.

Karşılaşma bitmeyen bir süreç olduğunu gösterdi.

1740'lar

Amerika'nın Avrupa Düşüncesindeki Yeri

Yeni Dünya, Aydınlanma tartışmalarında insanlık ve doğa örneği oldu.

Keşif felsefi anlam kazandı.

1750'ler

Sömürge Rekabetinin Zirvesi

İngiltere, Fransa ve İspanya Amerika üzerinde yarıştı.

Kıta küresel güç mücadelesinin merkezi oldu.

1763

Yedi Yıl Savaşı Sonrası Düzen

Kuzey Amerika dengeleri büyük ölçüde değişti.

Sömürge haritası yeniden çizildi.

1770'ler

Bağımsızlık Fikirleri

Amerika kolonileri Avrupa metropollerine meydan okumaya başladı.

Keşif sonrası yeni uluslar doğmaya yöneldi.

1776

ABD Bağımsızlığı

Kuzey Amerika'da Avrupa sömürgesinden yeni devlet çıktı.

Amerika keşfinin bir sonucu modern ulus oluşumuna dönüştü.

1780'ler

İspanyol Amerika'da Reformlar ve Gerilim

Sömürge yönetimleri daha sıkı kontrol denedi.

Bağımsızlık öncesi krizler büyüdü.

1790'lar

Kolomb İmgesinin Sembolleşmesi

Kolomb Avrupa ve Amerika'da kurucu figür olarak yüceltilmeye başladı.

Keşif kahramanlık anlatısı güç kazandı.

1800'ler başı

Latin Amerika Bağımsızlık Süreçleri

İspanyol ve Portekiz sömürgeleri çözülmeye başladı.

Keşif sonrası imparatorluk düzeni sarsıldı.

1820'ler

Yeni Amerikan Uluslarının Doğuşu

Kıta genelinde yeni devletler oluştu.

Sömürge sonrası çağ başladı.

1830'lar

ABD'de Batıya Doğru Yayılma Mitleri

“Yeni sınır” söylemi kıta içi kolonizasyonu meşrulaştırdı.

Keşif anlatısı iç sömürgeleşme aracına dönüştü.

1840'lar

Manifest Destiny Fikri

Amerikan genişlemesi tarihsel hak gibi sunuldu.

“Keşif” fikri yeni emperyal ideolojiye bağlandı.

1850'ler

Yerli Halkların Sürülmesi

Kıta içi genişleme büyük yerli kayıplarına yol açtı.

Keşif miti sömürgeleşmenin uzun ömrünü gösterdi.

1860'lar

Ulusal Tarih Yazımlarında Kolomb

Okul kitapları ve anıtlarla Kolomb merkezli anlatılar kuruldu.

hafızası resmileşti.

1892

Dörtyüzüncü Yıl Kutlamaları

Kolomb'un yolculuğu büyük törenlerle anıldı.

Keşif miti uluslararası meşruiyet kazandı.

1893

Chicago Kolomb Sergisi

Kolomb anısı modernlik ve ilerleme vitrinine dönüştürüldü.

Amerika'nın keşfi ulusal prestij aracına çevrildi.

1900'ler başı

Akademik Tarihte Eleştirel Yaklaşımlar

Bazı tarihçiler keşfin yerli halklar açısından sonuçlarını daha görünür kılmaya başladı.

Tek taraflı anlatı sarsıldı.

20. yüzyıl ortası

Arkeolojinin Güçlenmesi

Kolomb öncesi uygarlıkların büyüklüğü daha net ortaya kondu.

“Keşfedilen boş kıta” miti çözüldü.

1960'lar

Yerli Hakları Hareketlerinin Yükselişi

Amerika'nın yerli halkları tarih anlatılarını sorgulamaya başladı.

1492'nin eleştirisi güç kazandı.

1970'ler

Kolomb Takası Kavramının Yaygınlaşması

Bitki, hayvan, hastalık ve insan dolaşımının küresel etkileri öne çıkarıldı.

Keşif dünya tarihsel dönüşüm olarak yeniden yorumlandı.

1980'ler

Postkolonyal Tarih Yazımı

Keşif kavramının kendisi eleştirel incelemeye alındı.

Avrupa merkezli çerçeve daraltıldı.

1992

Beşyüzüncü Yıl Tartışmaları

kutlamaları yoğun protesto ve yeniden değerlendirmelerle karşılaştı.

“Keşif” yerine “karşılaşma” dili güçlendi.

1990'lar

Yerli Perspektiflerin Merkezileşmesi

Tarih yazımı yerli hafıza ve direnişi daha çok vurguladı.

Amerika'nın keşfi çok sesli anlatıya dönüştü.

2000'ler başı

Atlantik Tarihi Yaklaşımı

Araştırmalar Avrupa-Afrika-Amerika etkileşimini bütün olarak ele aldı.

küresel sistem başlangıcı olarak okundu.

2000'ler

Viking Temasının Arkeolojik Kesinliği

L'Anse aux Meadows gibi bulgular Kolomb öncesi Avrupa temasını geniş kabul gören gerçeklik haline getirdi.

Keşif kronolojisi çeşitlendi.

2010'lar

“Keşif” Sözcüğünün Sorgulanması

Kamusal tartışmalarda keşif kavramının yerli varlığını görünmez kıldığı savunuldu.

Dil politik mücadele alanına dönüştü.

2010'lar

Kolomb Günü Tartışmaları

Bazı ülkeler ve kentler anma biçimlerini değiştirmeye başladı.

Kolomb merkezli hafıza zayıfladı.

2010'lar

Indigenous Peoples' Day Girişimleri

Yerli halkları merkeze alan yeni anma pratikleri doğdu.

1492'nin anlamı yeniden kuruldu.

2010'lar

Müze ve Eğitim Programlarında Revizyon

Okul ve sergi anlatıları daha dengeli hale getirilmeye çalışıldı.

Karşılaşmanın şiddet boyutu görünürleşti.

2020'ler

Kolomb Heykelleri Üzerine Mücadele

Kamusal alanda anıtlar tartışma konusu oldu.

Tarihsel semboller güncel siyasete bağlandı.

2020'ler

Yerli Direniş ve Süreklilik Vurgusu

Amerika tarihinin yalnız keşif değil devam eden yerli varoluş tarihi olduğu daha çok dile getirildi.

sonrası süreklilik öne çıktı.

2020'ler

Çevresel Tarih Yaklaşımı

Kolomb takasının ekolojik etkileri daha geniş ele alındı.

Keşif dünya doğa tarihini de dönüştüren olay olarak okundu.

2020'ler

Küresel Tarihte 1492'nin Merkezi

Modern kapitalizm, sömürgecilik ve biyolojik değişim tartışmalarında 1492 temel eşik sayılıyor.

Amerika'nın keşfi dünya tarihinin ana kırılmalarından biri kabul ediliyor.

2020'ler

Çoklu Karşılaşma Modeli

Viking, yerli, İber, Afrika ve sonraki Avrupa temasları birlikte inceleniyor.

Tek kahramanlı anlatı çözülüyor.

Günümüz

Amerika'nın Keşfinin Yeniden Tanımı

Konu artık yalnız Kolomb'un başarısı değil; temas, fetih, hastalık, ticaret ve direniş tarihi olarak görülüyor.

Daha dengeli tarih anlayışı gelişti.

Günümüz

Karşılaşmadan Miras Tartışmasına

Amerika'nın keşfi, modern dünyayı doğuran ama aynı zamanda büyük yıkımlar getiren tarihsel dönüm noktası olarak ele alınıyor.

Bu olay bugün hem küresel bağlantıların başlangıcı hem de sömürgeciliğin simgesi olarak tartışılmayı sürdürüyor.