Genel çerçeve
Kelt kabilelerinden küresel imparatorluğa, sanayi devriminden modern anayasal monarşiye uzanan uzun dönüşüm hikayesi. Britanya'nın en kalıcı mirası, savaşlardan çok parlamento, hukuk ve anayasal gelenek üretmiş olmasıdır. Ada devleti olmanın avantajı, Britanya'yı kara imparatorluğundan çok deniz gücü ve ticaret imparatorluğu haline getirdi. 20. yüzyılda sömürge gücü gerilerken Birleşik Krallık kimlik, ekonomi ve egemenlik sorunlarıyla yeniden yüzleşti.
Jül Sezar'ın İlk Seferi
Roma kumandanı Jül Sezar Britanya kıyılarına ilk askeri seferini düzenledi.
İkinci Roma Seferi
Sezar ikinci kez Britanya'ya geldi ve bazı yerel kabileleri Roma etkisine soktu.
Roma Fethi
İmparator Claudius döneminde Roma Britanya'yı sistemli biçimde işgal etti.
Boudicca İsyanı
Iceni Kraliçesi Boudicca Roma yönetimine karşı büyük bir ayaklanma başlattı.
Hadrian Duvarı
Romalılar kuzeyden gelen saldırıları durdurmak için Hadrian Duvarı'nı inşa etti.
Roma'nın Çekilişi
Roma lejyonları Britanya'dan çekildi ve ada yerel güçlere kaldı.
Anglo-Sakson Göçleri
Cermen kökenli Angl, Sakson ve Jüt toplulukları Britanya'ya yerleşmeye başladı.
Aziz Augustine'in Gelişi
Papa'nın görevlendirdiği Augustine Kent'e gelerek Hristiyan misyonunu başlattı.
Whitby Sinodu
İngiliz kilisesi Roma geleneği ile yerel Kelt geleneği arasında Roma'yı seçti.
Lindisfarne Baskını
Vikingler Lindisfarne manastırına saldırarak yeni bir dönemin kapısını açtı.
Büyük Viking Ordusu
Danimarkalı Viking kuvvetleri İngiltere'ye büyük çaplı işgal başlattı.
Alfred'ın Zaferi
Wessex Kralı Büyük Alfred Vikinglere karşı direnişi örgütledi ve dengeyi değiştirdi.
İngiltere'nin Birleşmesi
Kral Athelstan farklı Anglo-Sakson bölgeleri tek krallıkta topladı.
Knut Dönemi
Danimarkalı Knut İngiltere tahtını ele geçirerek Kuzey Denizi imparatorluğu kurdu.
Norman Fethi
Normandiya Dükü William Hastings Muharebesi'ni kazanarak İngiltere'yi fethetti.
Domesday Book
William ülkenin toprak ve vergi envanterini çıkarttı.
Plantagenet Dönemi Başladı
II.
Thomas Becket Cinayeti
Canterbury Başpiskoposu Becket kral ile kilise gerilimi içinde öldürüldü.
Aslan Yürekli Richard
Richard tahta çıktı ve Haçlı Seferleri'nin simge hükümdarlarından biri oldu.
Kral John Dönemi
John'un başarısız savaşları ve ağır vergileri soyluları kızdırdı.
Magna Carta
Kral John soyluların baskısıyla Magna Carta'yı kabul etti.
Simon de Montfort Meclisi
Soylu lider Simon de Montfort temsil esaslı daha geniş bir meclis topladı.
Galler'in Fethi
I.
Model Parliament
I.
Bannockburn Muharebesi
İskoçlar Robert the Bruce önderliğinde İngilizleri yendi.
İskoç Bağımsızlığının Tanınması
İngiltere, İskoçya'nın bağımsızlığını kabul etmek zorunda kaldı.
Yüz Yıl Savaşları Başladı
İngiliz kralları Fransa tahtında hak iddia ederek uzun savaşa girdi.
Kara Ölüm
Veba İngiltere ve Britanya adalarını ağır biçimde vurdu.
Köylü İsyanı
Ağır vergiler ve toplumsal baskılar nedeniyle büyük köylü ayaklanması yaşandı.
Agincourt Zaferi
V.
Yüz Yıl Savaşları'nın Sonu
İngiltere Fransa'daki büyük topraklarının çoğunu kaybetti.
Güller Savaşı Başladı
Lancaster ve York hanedanları arasında taht mücadelesi patladı.
Bosworth ve Tudorlar
Henry Tudor Bosworth'de III.
VIII. Henry Tahta Çıktı
VIII.
Act of Supremacy
VIII.
Manastırların Tasfiyesi
Kral, manastır mallarına el koyup dini kurumları dağıttı.
VI. Edward Dönemi
Reform yanlısı politikalar daha açık Protestanlaşma yönünde ilerledi.
Mary I Dönemi
Katolik Kraliçe Mary protestan karşıtı sert politikalar izledi.
I. Elizabeth Tahta Çıktı
Elizabeth dönemi siyasi denge ve kültürel yükseliş getirdi.
İspanyol Armadası'nın Yenilgisi
İngiliz donanması İspanya'nın büyük saldırısını püskürttü.
Taçların Birliği
İskoçya Kralı VI.
Barut Komplosu
Katolik suikastçılar parlamentoyu havaya uçurmaya çalıştı.
Petition of Right
Parlamento kralın keyfi vergi ve tutuklama yetkilerine itiraz etti.
İngiliz İç Savaşı Başladı
Kral I.
I. Charles'ın İdamı
Kral yargılanıp idam edildi ve monarşi kaldırıldı.
Cumhuriyet Dönemi
İngiltere kısa süreli bir cumhuriyet ve ardından askeri yönetim dönemine girdi.
Cromwell'in Protektorası
Oliver Cromwell fiilen ülkenin askeri-siyasi lideri oldu.
Restorasyon
II.
Büyük Londra Yangını
Londra'nın büyük bölümü yandı ve şehir yeniden inşa edildi.
Habeas Corpus Yasası
Keyfi tutuklamalara karşı önemli yasal güvence kabul edildi.
Şanlı Devrim
II.
Bill of Rights
Parlamento üstünlüğünü pekiştiren temel anayasal belge kabul edildi.
İngiltere Bankası'nın Kuruluşu
Devlet maliyesini güçlendirmek için Bank of England kuruldu.
Birlik Yasaları
İngiltere ve İskoçya parlamentoları birleşerek Büyük Britanya Krallığı kuruldu.
Hanover Hanedanı
Alman kökenli Hanover hanedanı Britanya tahtına geçti.
Walpole Dönemi
Robert Walpole fiilen ilk başbakan olarak öne çıktı.
Jakobit Ayaklanması
Bonnie Prince Charlie önderliğinde Stuart hanedanını geri getirme girişimi bastırıldı.
Yedi Yıl Savaşı
Britanya Fransa ile küresel sömürge mücadelesine girdi.
Paris Antlaşması
Britanya Fransa'ya karşı büyük kazanımlar elde etti.
Amerikan Bağımsızlık Savaşı Başladı
Kuzey Amerika'daki koloniler Londra'ya karşı ayaklandı.
Amerikan Kolonilerinin Kaybı
Britanya ABD'nin bağımsızlığını tanıdı.
Avustralya Kolonisi
İlk filo Avustralya'ya ulaştı ve ceza kolonisi kuruldu.
Birleşik Krallık'ın Kuruluşu
İrlanda ile birlik sağlanarak Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı oluşturuldu.
Trafalgar Zaferi
Amiral Nelson Fransız-İspanyol donanmasını yendi.
Waterloo
Britanya Napolyon'un nihai yenilgisinde belirleyici rol oynadı.
Peterloo Katliamı
Seçim reformu isteyen kalabalığa saldırıldı ve çok sayıda kişi öldü.
Katolik Özgürleşmesi
Katoliklerin parlamentoya girebilmesini sağlayan yasa kabul edildi.
Büyük Reform Yasası
Seçim sistemi kısmen reforme edildi ve çürük seçim bölgeleri azaltıldı.
Victoria Dönemi Başladı
Kraliçe Victoria tahta çıktı ve uzun bir çağ başladı.
Büyük İrlanda Kıtlığı
Patates kıtlığı milyonlarca insanı açlık, ölüm ve göçe sürükledi.
Tahıl Yasalarının Kaldırılması
Serbest ticaret lehine Corn Laws kaldırıldı.
Büyük Sergi
Londra Crystal Palace'da dev sanayi ve teknoloji fuarına ev sahipliği yaptı.
Kırım Savaşı
Britanya Osmanlı ve Fransa ile birlikte Rusya'ya karşı savaşa girdi.
Hindistan Ayaklanması
Doğu Hindistan Şirketi yönetimine karşı büyük isyan patladı.
İkinci Reform Yasası
Kentli işçi sınıfının bir bölümü oy hakkı kazandı.
Eğitim Yasası
Temel eğitim konusunda devletun rolü büyüdü.
Victoria İmparatoriçe Oldu
Kraliçe Victoria aynı zamanda Hindistan İmparatoriçesi ilan edildi.
Üçüncü Reform Yasası
Kırsal kesimdeki erkek seçmenlerin daha geniş bölümü oy hakkı kazandı.
İkinci Boer Savaşı
Britanya Güney Afrika'daki Boer cumhuriyetleriyle yıpratıcı savaşa girdi.
Victoria'nın Ölümü
Uzun Victoria çağı sona erdi.
İşçi Partisi Yükselişi
Labour Party güçlü biçimde parlamentoya girdi.
Parliament Act
Lordlar Kamarası'nın yasaları bloke etme gücü kısıtlandı.
Birinci Dünya Savaşı
Britanya Almanya'ya karşı savaşa girdi.
Paskalya Ayaklanması
İrlandalı milliyetçiler Dublin'de ayaklandı.
Savaşın Sonu ve Oy Hakkı Genişlemesi
Savaş sona erdi, çok sayıda erkeğe ve bazı kadınlara oy hakkı verildi.
İrlanda Bölünmesi
Anlaşma sonrası Güney İrlanda ayrıldı, Kuzey İrlanda Birleşik Krallık'ta kaldı.
İlk İşçi Partisi Hükümeti
Ramsay MacDonald liderliğinde Labour ilk kez iktidara geldi.
Genel Grev
Madencilerle dayanışma için büyük genel grev gerçekleşti.
Ekonomik Kriz ve Ulusal Hükümet
Büyük Buhran Britanya siyasetini ve ekonomisini sarstı.
Tahtı Bırakma Krizi
VIII.
İkinci Dünya Savaşı
Britanya Nazi Almanyası'na savaş ilan etti.
Britanya Savaşı
RAF, Alman hava saldırılarına karşı ada savunmasını başarıyla yürüttü.
Churchill ve Savaş Liderliği
Churchill ulusal direnişin sembolüne dönüştü.
Savaş Sonu ve İşçi Partisi Zaferi
Savaş bitti, Clement Attlee ezici seçim zaferi kazandı.
Hindistan'ın Bağımsızlığı
Britanya Hindistan'dan çekildi ve alt kıta bölündü.
NHS'nin Kuruluşu
Ulusal Sağlık Sistemi kurularak sağlık hizmeti kamusal hak haline getirildi.
NATO Üyeliği
Britanya Batı blokunun kurucu güvenlik yapılarından birine katıldı.
II. Elizabeth Tahta Çıktı
Uzun sürecek modern monarşi dönemi başladı.
Süveyş Krizi
Britanya ve Fransa'nın Mısır müdahalesi ABD baskısıyla başarısız oldu.
Sömürgelerin Bağımsızlığı
Afrika ve Asya'daki birçok koloni bağımsızlık kazandı.
Kuzey İrlanda Çatışmaları Sertleşti
The Troubles dönemi yoğun şiddet ve askeri müdahalelerle derinleşti.
Avrupa Ekonomik Topluluğu'na Katılım
Britanya Avrupa entegrasyonuna resmen girdi.
Margaret Thatcher Dönemi
Thatcher başbakan olarak neoliberal dönüşümü başlattı.
Falkland Savaşı
Britanya Arjantin'e karşı Falkland Adaları'nu korumak için savaştı.
Madenci Grevi
Hükümet ile sendikal hareket arasında sert ve uzun çatışma yaşandı.
Thatcher'ın Düşüşü
Parti içi baskılarla Thatcher görevden ayrıldı.
Tony Blair ve Yeni İşçi Partisi
Labour merkezci bir çizgiyle büyük seçim zaferi kazandı.
Hayırlı Cuma Anlaşması
Kuzey İrlanda'da barış süreci için tarihi anlaşma imzalandı.
Devolution Süreci
İskoçya ve Galler'e kendi meclisleriyle geniş özerklik verildi.
Irak Savaşı'na Katılım
Britanya ABD ile birlikte Irak işgaline destek verdi.
Londra Saldırıları
Terör saldırıları başkentte çok sayıda can aldı.
Küresel Finans Krizi
Londra merkezli finans sistemi büyük ekonomik sarsıntı yaşadı.
İskoçya Bağımsızlık Referandumu
İskoçlar bağımsızlığı oyladı ve çoğunlukla birlik içinde kaldı.
Brexit Referandumu
Halk Avrupa Birliği'nden ayrılma yönünde oy kullandı.
Brexit Krizi ve Seçim
Siyasi kilitlenme sonrası seçim yapıldı ve ayrılık süreci hızlandı.
AB'den Resmi Ayrılık
Birleşik Krallık Avrupa Birliği'nden resmen ayrıldı.
II. Elizabeth'in Ölümü
yıllık saltanat sona erdi ve III.
Truss Krizi
Liz Truss'ın ekonomi politikaları piyasalarda sert sarsıntı yarattı ve kısa sürede istifa geldi.
İşçi Partisi'nin Geri Dönüşü
Uzun muhafazakar iktidar döneminin ardından İşçi Partisi yeniden büyük zafer kazandı.