Ülkeler, İmparatorluklar ve Siyasi Tarih

Rönesansın 200 Kırılma Noktası

Dante'den Galileo'ya, Giotto'dan Michelangelo'ya, Petrarca'dan Erasmus'a, matbaadan keşiflere ve bilimsel dönüşüme uzanan 200 maddelik kapsamlı çizgi.

1650200 olayAntik Dünyaya Dönüş — Rönesansın ana damarlarından biri, Antik Yunan ve Roma metinlerinin, estetiğinin ve düşünce biçimlerinin yeniden keşfedilmesiydi.İnsan Merkezli Kültür — Hümanizm, insan aklını, dilini, eğitimini ve dünyevi hayatını merkeze alarak Orta Çağ zihniyetinden farklı bir yön açtı.
İçerik tipi Kronoloji akışı
Kapsam Ülkeler, İmparatorluklar ve Siyasi Tarih
Kayıt sayısı 200 olay

Genel çerçeve

Rönesansın tarihi doğrusal değildir; sanat, siyaset, ekonomi, eğitim, savaş, din ve ticaret birlikte ilerler. Bazı dönüm noktaları bir tablo ya da heykelle görünür olurken, bazıları bir çeviri, bir okul, bir kütüphane, bir ticaret defteri ya da bir basım tekniğiyle etkili olmuştur. Bu kronoloji, Rönesansı yalnız ressamlar ve heykeltıraşlar üzerinden değil; şehir devletleri, hümanistler, matbaacılar, bilim insanları ve siyasal düşünürler üzerinden de okumayı amaçlar.

1265

Dante'nin Doğumu

Dante Alighieri'nin doğumu, İtalyan edebiyatının büyük dönüşümünün başlangıç işaretlerinden biri oldu.

Yerel dilde yüksek edebiyatın yükselişine güçlü zemin hazırladı.
1270'ler

İtalyan Kent Cumhuriyetlerinin Güçlenmesi

Floransa, Siena, Venedik ve Cenova gibi şehirler ticaret ve finansla büyüdü.

Rönesansın maddi temeli şehir ekonomilerinde oluşmaya başladı.
1274

Thomas Aquinas'ın Ölümü

Skolastik düşüncenin en büyük isimlerinden birinin ölümü yeni yorum alanları açtı.

Orta Çağ düşünce düzeni daha esnek tartışmalara açık hale geldi.
1280'ler

Ticari Muhasebe Gelişimi

İtalyan tüccarlar daha karmaşık hesap ve kayıt yöntemleri geliştirdi.

Sanat ve bilgi koruyuculuğunu destekleyecek finans kültürü güçlendi.
1284

Meloria Savaşı

Pisa'nın deniz gücü zayıfladı, diğer şehirler öne çıktı.

İtalya içindeki ticari ve kültürel merkez dengeleri değişti.
1290'lar

Geç Gotik Estetiğin Baskınlığı

Avrupa'da dinsel ve sembolik sanat dili hâlâ güçlüydü.

Rönesansın kıracağı görsel kalıplar daha net görünür hale geldi.
1295

Marco Polo Anlatılarının Yayılması

Uzak Doğu'ya ilişkin anlatılar Avrupa hayal gücünü genişletti.

Keşif merakı ve coğrafi ufuk giderek büyüdü.
1300

Floransa'da Lonca Siyaseti

Loncalar şehir yönetiminde daha etkili hale geldi.

Kent kültürü ile yurttaşlık bilinci arasında yeni bağ kuruldu.
civarı

Giotto'nun Sanatsal Atılımı

Giotto figürlere hacim, duygu ve mekân ilişkisi kazandırdı.

Orta Çağ ikon dilinden doğal gözleme geçiş başladı.
1302

Dante'nin Sürgünü

Floransa siyasetinden dışlanan Dante şehirden ayrıldı.

Edebiyat ile siyaset arasındaki güçlü bağ açık biçimde görüldü.
1304

Petrarca'nın Doğumu

Francesco Petrarca hümanizmin öncü sesi olarak doğdu.

Klasik metinlere duyulan sevgi yeni bir kültür yönü açtı.
1310'lar

Floransa Bankacılığının Yükselişi

Banker aileler Avrupa çapında etkili oldu.

Sanat himayesini sürdürecek sermaye birikimi büyüdü.
1313

Boccaccio'nun Doğumu

Boccaccio insan karakterini dünyevi yönleriyle anlatacak kuşağın temsilcisi oldu.

Rönesans anlatısında birey ve gündelik hayat güç kazandı.
1315

İlahi Komedya'nın Son Biçimi

Dante'nin eseri yüksek şiiri yerel dille buluşturdu.

İtalyanca saygın bir kültür dili haline gelmeye başladı.
1320'ler

Resimde Mekân Denemeleri

İtalyan ressamlar figürleri daha yaşanır çevrelerde göstermeye yöneldi.

Perspektif düşüncesinin ilk adımları atıldı.
1321

Dante'nin Ölümü

Dante öldü ama edebi etkisi hızla büyüdü.

Rönesans öncesi kültürel dönüşüm için güçlü model bıraktı.
1320'ler sonu

Erken Sivil Hümanizm

Kent yaşamı, yurttaşlık ve tarih duygusu gelişmeye başladı.

Rönesans yalnız sanat değil kamusal kültür hareketi olarak da şekillendi.
1330'lar

Petrarca'nın Elyazması Arayışları

Petrarca eski Latin metinleri toplamaya başladı.

Filolojik hümanizmin temel yöntemi ortaya çıktı.
1337

Yüz Yıl Savaşları'nın Başlaması

Avrupa siyasal dengeleri uzun süre sarsıldı.

Rönesans, büyük siyasal krizler çağında doğdu.
1340

Boccaccio'nun Erken Eserleri

Şehir yaşamı ve insani tutkular daha serbest anlatıldı.

Seküler anlatı gücü Orta Çağ kalıplarını zorladı.
1341

Petrarca'nın Şair Tacı

Roma'da antik gelenekle onurlandırıldı.

Klasik Roma prestiji bilinçli biçimde yeniden canlandırıldı.
1345

Çifte Kayıt Muhasebesi

Ticaret defterleri daha sistematik hale geldi.

Rasyonel ekonomik yönetim, Rönesans kent kültürünü besledi.
1347

Kara Ölümün Avrupa'ya Girişi

Veba büyük nüfus ve zihniyet kırılması yarattı.

Ölüm, kader ve dünya algısı yeniden sorgulanmaya başladı.
1348

Decameron Ortamı

Boccaccio veba çağında insan davranışlarını canlı biçimde anlattı.

Rönesansın dünyevi gözlem gücü edebiyatta görünür oldu.
1350

Hümanist Yazışma Ağları

İtalya içinde mektuplaşma ve metin dolaşımı arttı.

Bilginin şehirler arası dolaşımı hızlandı.
1351

Decameron'un Etkisi

Boccaccio'nun anlatısı farklı toplumsal tipleri öne çıkardı.

İnsan merkezli edebiyatın etkisi genişledi.
1354

Petrarca'nın Olgunluk Dönemi

İç dünya, yalnızlık ve klasik özlem daha baskın hale geldi.

Rönesans bireyinin iç sesi belirginleşti.
1360'lar

Kent Arşivleri ve Belge Kültürü

Şehir yönetimleri yazılı kayıtları genişletti.

Belgecilik ve tarih bilinci derinleşti.
1368

Coluccio Salutati'nin Yükselişi

Floransa'da hümanist devlet adamı tipi öne çıktı.

Sivil hümanizm doğrudan siyasete bağlandı.
1370

Studia Humanitatis Anlayışı

Gramer, retorik, tarih ve ahlak eğitimi önem kazandı.

Rönesans eğitiminin çekirdek programı oluştu.
1374

Petrarca'nın Ölümü

Hümanizmin ilk büyük öncüsü öldü.

Fikirleri sonraki kuşaklar için temel miras bıraktı.
1375

Boccaccio'nun Ölümü

Rönesans edebiyatının dünyevi damarı kalıcılaştı.

İnsan ve toplum gözlemi kültürel merkez haline geldi.
1378

Ciompi Ayaklanması

Floransa'da alt tabaka işçiler siyasal hak aradı.

Rönesans şehirlerinin sosyal gerilimlerle dolu olduğu görüldü.
1380'ler

Kopya Atölyelerinin Çoğalması

Yazmalar daha hızlı çoğaltılmaya başladı.

Hümanist bilgi çevreleri genişledi.
1386

Heidelberg Üniversitesi

Kuzey Avrupa akademik ağı genişledi.

Hümanizmin daha sonra kuzeye yayılacağı zemin güçlendi.
1390'lar

Floransa-Milano Rekabeti

Kent devletleri arasındaki güç mücadelesi arttı.

Kamusal ihtişam ve koruyuculuk yarışını besledi.
1394

Cosimo de' Medici'nin Doğumu

Medici ailesinin büyük hamisi doğdu.

Floransa Rönesansı'nın mali ve siyasi omurgası oluşacaktı.
1400

Geç Gotikten Rönesansa Eşik

Biçimsel değişim daha görünür hale geldi.

Yeni estetik dil olgunlaşma aşamasına girdi.
1401

Floransa Vaftizhanesi Kapı Yarışması

Brunelleschi ve Ghiberti arasında büyük sanatsal yarış yaşandı.

Rönesans sanatında rekabet ve yenilik kültürü güçlendi.
1402

Gian Galeazzo Visconti'nin Ölümü

Floransa üzerindeki dış baskı hafifledi.

Kent kültürünün gelişmesi için daha açık alan oluştu.
1404

Leonardo Bruni'nin Yükselişi

Klasik üslupla tarih yazımı önem kazandı.

Hümanist tarihçilik kurumsal kimlik kazandı.
1406

Pisa'nın Floransa Tarafından Alınması

Floransa deniz bağlantısını güçlendirdi.

Ekonomik kapasitesi ve siyasal ağırlığı arttı.
1410'lar

Brunelleschi'nin Roma İncelemeleri

Antik yapıları ölçerek klasik mimariyi inceledi.

Rönesans mimarlığı gözlem ve ölçü temeline oturdu.
1413

Medici Bankasının Yükselişi

Medici ailesi büyük finans ağı kurdu.

Sanat ve fikir koruyuculuğu için güçlü kaynak oluştu.
1415

Jan Hus'un Ölümü

Dini eleştirinin ölümcül siyasal sonuçları görüldü.

Rönesans ve Reform arasında uzun gerilim hattı oluştu.
1417

Poggio Bracciolini'nin Keşifleri

Manastır arşivlerinde klasik metinler bulundu.

Antik miras sistemli biçimde geri kazanıldı.
1420

Floransa Kubbesi Projesi

Brunelleschi katedral kubbesini yapmaya başladı.

Mühendislik ile klasik ilham birleşti.
1423

Hümanist Okul Deneyleri

Vittorino da Feltre gibi eğitimciler yeni okul modeli kurdu.

Rönesans insanı eğitimle şekillendirilmeye başlandı.
1425

Masaccio'nun Etkin Dönemi

Işık, hacim ve beden duygusu resimde güçlendi.

Modern resim anlayışı keskinleşti.
1427

Floransa Catasto Kayıtları

Vergi kayıtları şehir ekonomisini ayrıntılı gösterdi.

Toplumun maddi yapısı görünür hale geldi.
1428

Masaccio'nun Ölümü

Kısa yaşamına rağmen büyük etki bıraktı.

Sonraki ressamlar için temel model oldu.
1430

Donatello'nun Yenilikleri

Heykelde hareket, psikoloji ve klasik çıplaklık canlandı.

Antik form modern yorumla geri döndü.
1434

Cosimo de' Medici'nin Egemenliği

Floransa siyasetinde Medici nüfuzu belirginleşti.

Kültürel koruyuculuk daha istikrarlı hale geldi.
1434

Alberti Kuşağı

Çok yönlü insan ideali yaygınlık kazandı.

Rönesans bireyi düşünür, sanatçı ve yazar olarak yeniden tanımlandı.
1436

Floransa Kubbesinin Tamamlanması

Brunelleschi'nin kubbesi tamamlandı.

Rönesans mimarlığının simge yapısı doğdu.
1438

Ferrara-Floransa Konsili

Bizanslı bilginler İtalya'ya geldi.

Yunanca ve Platonculuk ilgisi hızlandı.
1439

Platoncu İlginin Artışı

Doğu kaynaklı metinlerle Platon yeniden önem kazandı.

Rönesans düşüncesi Aristoteles tekelinden kısmen çıktı.
1440

Alberti'nin De pictura'sı

Resimde perspektif kuramı yazılı hale getirildi.

Sanat ilk kez güçlü teorik zemin kazandı.
1440

Lorenzo Valla'nın Filolojisi

Konstantin Bağışı'nın sahte olduğu gösterildi.

Metin eleştirisi otoriteyi sarsan silaha dönüştü.
1443

Napoli Saray Hümanizmi

Güney İtalya'da hümanist kültür saraya taşındı.

Rönesans merkezleri çeşitlendi.
1444

Kuzeyde Yağlı Boya Atılımı

Jan van Eyck sonrası ayrıntı ve yüzey ustalığı güçlendi.

Kuzey Rönesansı kendi yolunu açtı.
1445

Matbaa Eşiği

Hareketli metal harf sistemi olgunlaşmaya yaklaştı.

Bilgi çoğaltımında devrim çok yaklaştı.
1447

Papa V. Nicholas

Kütüphane ve klasik metin yatırımlarını artırdı.

Roma yeniden kültürel merkez oldu.
1450

Gutenberg Baskı Devrimi

Matbaa uygulanabilir büyük yeniliğe dönüştü.

Rönesans fikirlerinin yayılma hızı katlandı.
1452

Leonardo da Vinci'nin Doğumu

Rönesansın çok yönlü dehası doğdu.

Sanat ile bilimin birleşimini simgeleyecek figür ortaya çıktı.
1453

Konstantinopolis'in Fethi

Bizans'ın sonu yeni entelektüel hareketlilik doğurdu.

Doğu metinleri ve bilginleri Batı'da daha görünür oldu.
1453

Yüz Yıl Savaşları'nın Sonu

Batı Avrupa'da merkezi monarşiler güçlendi.

Rönesans saray kültürünün kuzeye yayılması kolaylaştı.
1454

Lodi Barışı

İtalya'da göreli denge dönemi başladı.

Sanat ve diplomasi için daha sakin ortam oluştu.
1455

Gutenberg İncili

Matbaanın gücü açık biçimde görüldü.

El yazması çağından basılı kültüre geçiş hızlandı.
1458

Pius II Dönemi

Papalık hümanist görüntü verdi.

Roma Rönesansı daha görünür hale geldi.
1460

Piero della Francesca'nın Yükselişi

Geometri ve ışık düzeni resimde merkez haline geldi.

Matematik ile görsellik yakınlaştı.
1462

Marsilio Ficino Çevresi

Floransa'da Platoncu hümanizm örgütlendi.

Felsefi Rönesans güç kazandı.
1464

Cosimo de' Medici'nin Ölümü

Floransa'nın büyük hamisi öldü.

Ama kurduğu himaye düzeni yaşamaya devam etti.
1465

Kuzey Hümanizminin İlk Genişlemesi

Almanya ve Hollanda'da yeni eğitim çevreleri oluştu.

Rönesans İtalya dışına taşındı.
1466

Erasmus Öncesi Ortam

Eleştirel ve ahlaki hümanizm için zemin oluştu.

Kuzeyde farklı tonlu Rönesans belirdi.
1469

Lorenzo de' Medici'nin Yükselişi

Muhteşem Lorenzo Floransa kültürünün merkezi oldu.

Koruyuculuk altın çağ evresine girdi.
1470

Baskı Atölyelerinin Çoğalması

Roma, Venedik ve Floransa'da basım arttı.

Metinler ilk kez geniş topluluklara ulaşabildi.
1471

Sixtus IV ve Roma İmarı

Roma'da büyük mimari ve sanatsal yatırımlar başladı.

Papalık Rönesans estetiğini sahiplendi.
1472

Medici Bankası ve Sanat Finansmanı

Mali güç kültürel üretimi destekledi.

Sermaye ile sanat arasındaki bağ derinleşti.
1473

Kopernik'in Doğumu

Geleceğin astronomi devriminin temel adı doğdu.

Rönesans sonunda bilimsel dönüşüm hızlanacaktı.
1475

Michelangelo'nun Doğumu

Yüksek Rönesansın büyük ustası doğdu.

Heykel, resim ve mimarlıkta yeni zirve açılacaktı.
1475

Kuzeyde Üniversite Hümanizmi

Louvain gibi merkezler filolojik ilgiyi büyüttü.

Hümanizm pan-Avrupa nitelik kazandı.
1478

Pazzi Komplosu

Floransa'da siyaset ile aile rekabeti çatıştı.

Rönesans şehirlerinin arkasındaki sert güç mücadeleleri görüldü.
1480

Botticelli'nin Olgunluğu

Mitolojik konular zarif ve şiirsel biçimde işlendi.

Klasik dünya sanatta yeniden hayat buldu.
1482

Leonardo'nun Milano'ya Gidişi

Leonardo farklı bir saray koruyuculuğuna bağlandı.

Rönesans sanatçısı gezici saray entelektüeli haline geldi.
1483

Raphael'in Doğumu

Yüksek Rönesansın uyum ustası doğdu.

Yeni kuşak sahneye çıkmaya başladı.
1484

Innocentius VIII Dönemi

Roma'da papalık daha dünyevi görüntü verdi.

Sekülerleşme ile dini otorite iç içe ilerledi.
1485

Mitolojik Resimlerin Meşrulaşması

Pagan klasik imgeler yüksek sanatta saygınlık kazandı.

Antik estetik Hristiyan Avrupa'da normalleşti.
1486

Pico della Mirandola'nın Çıkışı

İnsan onuru ve özgürlüğü güçlü biçimde savunuldu.

Hümanist insan tasarımı simgesel zirveye çıktı.
1487

Deniz Aşırı Merakın Güçlenmesi

Portekiz seferleri Avrupa ufkunu genişletti.

Rönesans merakı küresel coğrafyaya açıldı.
1488

Bartolomeu Dias Ümit Burnu

Afrika'nın güneyi denizden geçildi.

Keşifler çağı Rönesans dünyasını küresel ölçeğe taşıdı.
1490

Leonardo'nun Bilimsel Çizimleri

Anatomi, mühendislik ve doğa gözlemi çizimlerle birleşti.

Sanat ile deneysel merak yakınlaştı.
1492

Kolomb'un Seferi

Atlantik'in ötesi Avrupa için kalıcı gerçekliğe dönüştü.

Rönesans çağı küresel genişleme dönemine girdi.
1492

Lorenzo de' Medici'nin Ölümü

Floransa kültür dünyasında önemli boşluk doğdu.

Yüksek Rönesans öncesi denge sarsıldı.
1492

Granada'nın Düşüşü

İspanya'da Reconquista tamamlandı.

İber monarşileri dış dünyaya yöneldi.
1494

Fransızların İtalya'ya Girişi

İtalyan Savaşları başladı.

Rönesans merkezlerinin siyasal kırılganlığı açığa çıktı.
1494

Savonarola'nın Etkisi

Floransa'da ahlaki-dinsel tepki güçlendi.

Rönesans içinde anti-lüks ve anti-seküler damar ortaya çıktı.
1495

Son Akşam Yemeği

Leonardo dramatik dinsel anlatıyı yeniledi.

Psikoloji ve kompozisyon yeni derinlik kazandı.
1497

Dünyevi Eşya Yakımları

Savonarola çevresi lüks ve gösterişe saldırdı.

Rönesansın her yerde kesintisiz ilerlemediği görüldü.
1498

Savonarola'nın İdamı

Floransa radikal ahlak rejiminden çıktı.

Sanat ve hümanizm yeniden alan kazandı.
1498

Vasco da Gama'nın Hindistan'a Ulaşması

Avrupa-Asya arasında doğrudan deniz yolu açıldı.

Rönesans dünyası küresel ticaretle daha sıkı bağlandı.
1500

Dürer'in Olgunlaşması

Albrecht Dürer İtalya ile kuzey arasında estetik köprü kurdu.

Kuzey Rönesansı yeni teknik ve düşünsel sentez geliştirdi.
1501

Michelangelo'nun David Çalışmaları

İnsan bedeni kahramanlık ve yurttaşlık diliyle işlendi.

Klasik form siyasallaştı.
1503

Mona Lisa'nın Başlangıcı

Leonardo portrede yeni psikolojik yoğunluk yarattı.

Birey temsili Rönesansın merkezine yerleşti.
1503

Julius II Dönemi

Roma büyük sanatsal projelerin merkezi oldu.

Yüksek Rönesans papalık desteğiyle hızlandı.
1504

David'in Sergilenmesi

Heykel Floransa kamusal yaşamının simgesine dönüştü.

Sanat doğrudan siyasal kimlik taşıyabildi.
1504

Raphael'in Floransa Dönemi

Genç ressam büyük ustaların deneyiminden beslendi.

Yüksek Rönesans sentezi oluşmaya başladı.
1506

Laokoon Heykelinin Bulunması

Antik dramatik heykel modern sanatçılara ilham verdi.

Klasik beden dili yeniden keşfedildi.
1506

Aziz Petrus Bazilikası Projesi

Roma devasa mimari atılıma girişti.

Rönesans mimarlığı evrensel iddia kazandı.
1508

Sistina Tavanı Başlangıcı

Michelangelo büyük fresk programına başladı.

İnsan bedeni kutsal anlatının merkezi oldu.
1509

Erasmus'un Deliliğe Övgü'sü

Kilise ve toplum ince alayla eleştirildi.

Kuzey hümanizmi ahlaki eleştiri tonunu güçlendirdi.
1510

Venedik Resim Okulunun Yükselişi

Renk, atmosfer ve duyusal yüzey öne çıktı.

İtalyan Rönesansı çok merkezli hale geldi.
1511

Raphael Odaları

Vatikan'da papalık ideolojisi sanatla birleşti.

Yüksek Rönesans uyum estetiği zirveye çıktı.
1512

Sistina Tavanının Açılması

Michelangelo'nun freskleri çağın görsel ufkunu değiştirdi.

İnsan tasviri doruk noktaya ulaştı.
1513

Machiavelli'nin Prens'i

Siyaset gerçekçi ve seküler dille işlendi.

Modern siyasal düşünceye güçlü geçiş yaşandı.
1513

Leo X Papalığı

Medici etkisi Roma'da daha da güçlendi.

Floransa ile Roma arasındaki kültür bağı kuvvetlendi.
1514

Bramante'nin Son Dönemi

Klasik oran anlayışı büyük projelerde olgunlaştı.

Rönesans mimarlığı kurumsal dil kazandı.
1516

Thomas More'un Utopia'sı

İdeal toplum üzerine yeni siyasal hayal kuruldu.

Rönesans hümanizmi ütopyacı siyasetle buluştu.
1516

Ariosto'nun Orlando Furioso'su

Şövalye mirası zarif ve ironik biçimde yeniden yazıldı.

Rönesans edebiyatı Orta Çağ formunu dönüştürdü.
1517

Luther'in 95 Tezi

Reform hareketi başladı.

Rönesansın filolojik ve eleştirel ortamı dini devrimi tetikledi.
1518

Üniversite Tartışmalarının Yayılması

Teolojik polemikler hızla çoğaldı.

Matbaa ve akademi yeni çağın taşıyıcıları oldu.
1519

Leonardo'nun Ölümü

Rönesans dehasının en büyük simgesi öldü.

Sanat ve bilim birlikteliğinin kalıcı modeli kaldı.
1519

Şarlken Dönemi

Avrupa imparatorluk siyaseti yeniden ölçek kazandı.

Rönesans artık büyük hanedan mücadeleleriyle iç içe geçti.
1520

Raphael'in Ölümü

Yüksek Rönesans uyumunun büyük ustası kaybedildi.

Sonraki kuşak daha gergin arayışlara yöneldi.
1520'ler

Maniyerizm İşaretleri

Denge ve sükûnet yerini daha karmaşık oranlara bıraktı.

Rönesans kendi iç dönüşümünü yaşamaya başladı.
1521

Worms Diyeti

Vicdan, otorite ve metin tartışmaları büyüdü.

Rönesans ile Reform arasındaki bağ sertleşti.
1524

Alman Köylü Savaşı

Toplumsal ve dinsel gerilimler patladı.

Yeni çağın fikirleri alt sınıfları da etkiledi.
1525

Pavia Muharebesi

Fransa İtalya'da ağır yenildi.

İtalyan savaşları kültürel merkezleri doğrudan etkiledi.
1526

Saraylı Kitabı

Castiglione ideal saray insanını tanımladı.

Rönesans elit davranış modeli kurallaştı.
1527

Roma'nın Yağmalanması

İmparatorluk askerleri Roma'yı yıktı.

Yüksek Rönesansın simgesel sonlarından biri yaşandı.
1528

İtalyan Sanatçılarının Dağılması

Siyasal kriz sanatçıların hareketliliğini artırdı.

Rönesans üslubu Avrupa'ya daha geniş yayıldı.
1530

Şarlken'in Taç Giyişi

İmparatorluk evrensellik iddiasını sürdürdü.

Rönesans siyasetinin hanedan boyutu güçlendi.
1530

Fransız Sarayında İtalyan Etki

Fransa İtalyan sanat ve mimarisini sahiplendi.

Rönesans kuzeye saraylar üzerinden taşındı.
1531

Kuzey Avrupa Portre Geleneği

Birey ve statü temsilinde yeni incelikler gelişti.

Rönesans bireyi kuzeyde farklı üslupla işlendi.
1533

Fransız Hümanizminin Derinleşmesi

Eleştirel ve edebi denemecilik zemini güçlendi.

Rönesans fikirleri yeni yazı türleri doğurdu.
1534

İngiltere'nin Roma'dan Kopuşu

Devlet ile din ilişkisinde büyük dönüşüm yaşandı.

Rönesans, Reform ve devletleşme birleşti.
1536

Calvin'in Institutes Eseri

Reform düşüncesi sistemli teolojiye kavuştu.

Hümanist metin geleneği teolojik dönüşümü besledi.
1536

Manastırların Dağıtılması

İngiltere'de büyük dinsel-ekonomik yeniden dağılım yaşandı.

Kültür, mülk ve iktidar yapısı değişti.
1540

Cizvit Tarikatı

Katolik eğitim ve misyon ağı doğdu.

Karşı Reform Rönesans pedagojisini kendi lehine kullandı.
1541

Son Yargı Freski

Michelangelo daha karanlık ve dramatik bir dünya tasviri sundu.

Yüksek Rönesans sonrası ruh hali görünür oldu.
1543

Kopernik'in Büyük Eseri

Güneş merkezli model yayımlandı.

Rönesans merakı bilimsel devrime açıldı.
1543

Vesalius'un Anatomi Çalışması

İnsan bedeni disseksiyon ve gözlemle yeniden tanımlandı.

Sanat ile beden bilgisi bilime dönüştü.
1545

Trent Konsili Başlangıcı

Katolik dünya kurumsal yanıt üretmeye başladı.

Rönesans özgürleşmesi dinsel karşı tepkiyle yüzleşti.
1546

Luther'in Ölümü

Reformun kurucu sesi sustu.

Ama metinleri ve etkisi yaşamaya devam etti.
1547

Venedik Renkçiliğinin Güçlenmesi

Titian ve çevresi boya dilini zenginleştirdi.

Rönesans görselliği yeni duyusal derinlik kazandı.
1550

Vasari'nin Sanatçı Yaşamları

Sanat tarihi ilk büyük biyografik anlatısını kazandı.

Rönesans kendi geçmişini bilinçli biçimde yazdı.
1550

Palladio'nun Yükselişi

Klasik oranlar villa ve kamusal yapılarda sistemli hale geldi.

Rönesans mimarlığı Avrupa için kalıcı model üretti.
1553

Servetus Olayı

Dini düşünce özgürlüğünün sınırları sert biçimde görüldü.

Rönesans ve Reform çağının tam hoşgörülü olmadığını gösterdi.
1555

Augsburg Barışı

Mezhepsel bölünme siyasal olarak tanındı.

Rönesans Avrupa'sı kalıcı parçalanmış düzene girdi.
1558

Elizabeth Döneminin Başlangıcı

İngiltere'de kültürel ve siyasal yükseliş başladı.

İngiliz Rönesansı yeni evreye geçti.
1560

Titian'ın Geç Üslubu

Renk ve yüzey kullanımı daha serbest hale geldi.

Rönesans klasisizmi duygusal yoğunluk kazandı.
1561

Denemeci ve Gözlemci Düşünce

Doğa ve toplum hakkında daha deneyci tutumlar gelişti.

Bilimsel zihniyet olgunlaşmaya başladı.
1563

Trento Sonrası Sanat Politikası

Dinsel imgenin işlevi yeniden tanımlandı.

Sanat özgürlüğü yeni kurumsal sınırlarla karşılaştı.
1564

Galileo'nun Doğumu

Bilimsel devrimin en büyük figürlerinden biri doğdu.

Rönesans gözlemciliği yeni düzeye taşınacaktı.
1564

Michelangelo'nun Ölümü

Büyük ustalar kuşağı kapanmaya başladı.

Rönesans klasik model olarak sabitlendi.
1565

Bruegel'in Köylü Dünyası

Kuzeyde gündelik hayat sanata güçlü biçimde girdi.

Rönesans insanı yalnız kahraman değil sıradan kişi olarak da işlendi.
1568

Vasari'nin Genişletilmiş Baskısı

Sanatçı kanonu daha da pekiştirildi.

Rönesans sanat hafızası kurumsallaştı.
1570

Palladio'nun Dört Kitabı

Mimarlık kuramı Avrupa'ya yayıldı.

Klasik yapı dili uluslararası standart haline geldi.
1571

Lepanto Sonrası Akdeniz Dengesi

Akdeniz siyaseti yeni aşamaya girdi.

Rönesans Avrupa'sının jeopolitik bağlamı değişti.
1572

Saint Bartholomew Katliamı

Fransa'da mezhep şiddeti doruğa çıktı.

Rönesans inceliği ile dinsel vahşetin yan yana var olabildiği görüldü.
1576

Bodin'in Egemenlik Kuramı

Devlet teorisi daha sistemli hale geldi.

Rönesans siyasal düşüncesi modern egemenlik anlayışına geçti.
1577

Tycho Brahe Gözlemleri

Astronomik ölçüm ve gözlem keskinleşti.

Bilimsel devrim için verisel temel büyüdü.
1580

Montaigne'in Denemeler'i

Bireyin kendi zihnini sorgulayan yazı türü gelişti.

Rönesans öznesi iç gözlem derinliği kazandı.
1582

Gregoryen Takvim Reformu

Zaman ölçümü yeni astronomik hesapla düzenlendi.

Bilim ile kurum işbirliği görünür oldu.
1584

Bruno'nun Sonsuz Evren Fikri

Kozmoloji daha cesur düşünsel açılımlara ulaştı.

Rönesans spekülasyonu sınır zorladı.
1588

İspanyol Armadası'nın Yenilgisi

Atlantik güç dengesi kuzeye kaymaya başladı.

İngiliz ve Hollanda kültürel yükselişi hızlandı.
1590

Caravaggio'nun Erken Dönemi

Işık-gölge ve sıradan bedenler resimde öne çıktı.

Geç Rönesans Barok eşiğine ulaştı.
1592

Galileo'nun Padova Yılları

Öğretim, deney ve matematiksel gözlem birlikte ilerledi.

Rönesans bilimi daha sistematik hale geldi.
1594

Shakespeare'in Olgunlaşması

İnsan karakterini derinleştiren tiyatro yükseldi.

İngiliz Rönesansı edebiyatta zirveye çıktı.
1595

Akademilerin Çoğalması

Bilgi çevreleri daha kurumsal hale geldi.

Saray çevresi dışındaki entelektüel alanlar güçlendi.
1600

Giordano Bruno'nun Ölümü

Düşünce ile otorite çatışması trajik sona ulaştı.

Rönesans özgürlüğünün sınırları sert biçimde görüldü.
1600

Opera Denemeleri

Floransa çevresinde antik drama esinli yeni müzik türü doğdu.

Rönesans klasikçiliği müzikte de yenilik üretti.
1601

Kuzeyde Sanat Pazarı

Açık pazar ve koleksiyon kültürü büyüdü.

Sanat yalnız saray siparişi olmaktan çıkmaya başladı.
1603

Elizabeth Sonrası İngiltere

İngiliz kültürel üretimi yeni hanedan altında sürdü.

Rönesans edebiyatı ve tiyatrosu etkisini korudu.
1605

Don Kişot'un İlk Cildi

Cervantes şövalye dünyasını ironik biçimde parçaladı.

Orta Çağ zihniyeti edebiyatta çözülmeye başladı.
1608

Teleskopun Avrupa'da Yayılması

Gökyüzünü inceleme araçları gelişti.

Rönesans gözlemciliği teknik güç kazandı.
1609

Kepler'in Yeni Astronomisi

Gezegen hareketleri daha doğru modellenmeye başladı.

Matematiksel doğa anlayışı güçlendi.
1610

Galileo'nun Yıldız Habercisi

Teleskop gözlemleri yayımlandı.

Göksel mükemmellik fikri sarsıldı.
1611

King James Bible

İngilizce kutsal metin dil standardı yarattı.

Rönesans dil kültürü ulusal kimliği etkiledi.
1613

Galileo'nun Güneş Lekeleri Tartışması

Gökyüzünün değişmezliği sorgulandı.

Doğa gözlemi otoriteye karşı daha güçlü konum aldı.
1615

Bilim ve İnanç Gerilimi

Yeni astronomi kilise çevrelerinde tepki yarattı.

Rönesansın açtığı düşünsel alan sınanıyordu.
1616

Kopernikçi Görüşe Baskı

Güneş merkezli model resmî kuşkuyla karşılandı.

Bilimsel devrimin toplumsal bedeli açıklaştı.
1618

Otuz Yıl Savaşı'nın Başlangıcı

Avrupa büyük mezhep ve güç savaşına girdi.

Rönesans sonrası dünya istikrarsız ama modernleşen bir yapıya dönüştü.
1620

Francis Bacon'ın Yeni Yöntem Çağrısı

Deney ve gözlem daha sistemli savunuldu.

Rönesans merakı bilimsel yönteme dönüştü.
1621

Hollanda Altın Çağı Sanat Ortamı

Ticaret toplumu yeni sanat piyasası oluşturdu.

Rönesans mirası burjuva kültürüne bağlandı.
1623

Shakespeare First Folio

Oyunların derli toplu basılması edebi mirası korudu.

Rönesans tiyatrosu kalıcı klasik haline geldi.
1624

Rubens ve Avrupa Sarayları

Sanat diplomasi ve hanedan ihtişamıyla birleşti.

Geç Rönesans mirası Barok siyasete bağlandı.
1626

Aziz Petrus Bazilikası'nın Tamamlanma Evresi

Uzun süren proje büyük ölçüde sonuçlandı.

Rönesans mimarisinin evrensel iddiası taşta somutlaştı.
1628

Harvey'nin Kan Dolaşımı Tezi

İnsan bedeni mekanik işleyiş açısından yeniden tanımlandı.

Rönesans anatomi ilgisi modern bilime dönüştü.
1630

Veba ve Şehir Kültürü Krizi

Yeni salgın dalgaları şehir yaşamını zorladı.

Rönesansın kent merkezli yapısı yeniden sınandı.
1632

Galileo'nun Diyalog'u

Evren modelleri üzerine büyük tartışma yayımlandı.

Bilimsel düşünce kamuoyuna taşındı.
1633

Galileo'nun Yargılanması

Bilim ve otorite çatışması doruğa çıktı.

Rönesans özgür sorgulamasının sınırları tekrar görüldü.
1635

Fransız Akademisi

Dil ve kültür devlet eliyle düzenlenmeye başladı.

Rönesansın entelektüel mirası kurumsal millî forma girdi.
1637

Descartes'ın Yöntem Üzerine Konuşması

Akıl ve yöntem merkezli düşünce güçlendi.

Rönesans bireyciliği modern felsefeye dönüştü.
1640

Bilimsel Cemiyet Fikrinin Güçlenmesi

Bilgi artık daha kolektif ve düzenli üretilmeye başladı.

Rönesans atölye ve saray bilgisinden bilim topluluğuna geçiş yaşandı.
1642

Galileo'nun Ölümü

Rönesans bilim kuşağının en büyük adı öldü.

Mirası modern bilimin temel taşlarından biri oldu.
1643

XIV. Louis Dönemi Başlangıcı

Saray kültürü yeni görsel ihtişam düzeni kurdu.

Rönesans mirası mutlakiyet estetiğine bağlandı.
1648

Westphalia Düzeni

Avrupa siyasal yapısı yeni dengeye geçti.

Rönesansın başlattığı devletleşme ve çoğulculuk süreci olgunlaştı.
1649

İngiltere'de Monarşinin Yıkılması

Siyasal düşünce ve egemenlik tartışmaları derinleşti.

Rönesans bireyi ve devlet düşüncesi radikal sonuçlara ulaştı.
1650

Rönesanstan Erken Moderne Geçiş

Sanat, bilim, siyaset ve kültür yeni kurumsal biçimler aldı.

Rönesans, yerini bıraktığı dünyayı geri dönülmez biçimde değiştirmiş oldu.